Skolyoz — Omurga Eğriliği ve Deformite

Skolyoz ve Omurga Eğriliği

Eğriliği doğru ölçmekten füzyon ve osteotomi seçeneklerine — omurganın dengesini birlikte planlayalım.

Dr. Özgür Akşan · Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi · İzmir

Ayakta çekilmiş omurga röntgeninizi (ve varsa MR'ınızı) getirin; eğriliğin izlem mi cerrahi mi gerektirdiğini birlikte değerlendirelim.

Röntgeniniz var mı?

Ayakta çekilmiş omurga röntgeninizi muayeneye getirin; eğriliğin izlem mi cerrahi mi gerektirdiğini birlikte değerlendirelim. Öncesinde merak ettiklerinizi WhatsApp'tan sorabilirsiniz.

Röntgenim var, görüşelim

Ücret ve süreç sorularınızı çekinmeden sorabilirsiniz.

Skolyoz tipleri

Skolyoz, nedenine ve ortaya çıkış dönemine göre farklı tiplere ayrılır. Erişkinlerde eğrilik hem kalıntı idiyopatik hem de yıpranmaya bağlı (dejeneratif) olabilir; tedavi planı tipe ve dengeye göre değişir.

1

İdiyopatik skolyoz

Nedeni tam bilinmeyen, sıklıkla ergenlik döneminde fark edilen eğrilik. Erişkinlikte kalıntı eğrilik zamanla ilerleyebilir; açı ve belirtilere göre izlem ya da cerrahi değerlendirilir.

2

Erişkin dejeneratif skolyoz

Omurga disklerinin ve eklemlerin yıllar içinde yıpranmasıyla gelişen, erişkinlikte ortaya çıkan eğrilik. Bel ağrısı ve bacağa vuran belirtilerle birlikte görülebilir.

3

Dengesizlik / sagital deformite

Omurganın yandan dengesinin bozulduğu, öne eğilme ya da ayakta durmada zorlanmayla seyredebilen deformiteler. Düzeltme planı üç boyutlu değerlendirmeye dayanır.

Eğriliğin derecesi

Cobb açısı ne anlama gelir?

Cobb açısı, röntgende eğriliğin derecesini ölçen standart yöntemdir. Aşağıdaki aralıklar genel bir çerçevedir; tedavi kararı tek başına açıya değil, yaş, ilerleme, denge ve belirtilere göre verilir.

10°–25°

Hafif eğrilik. Çoğunlukla düzenli takip ve gözlem uygundur; ilerleme açısından aralıklı röntgen izlemi planlanabilir.

25°–45°

Orta derece eğrilik. Yaşa, ilerleme hızına ve belirtilere göre yakın izlem veya konservatif yaklaşımlar gündeme gelebilir.

45° ve üzeri

İleri eğrilik. Belirtiler, ilerleme ve dengeye göre cerrahi düzeltme (füzyon, gerektiğinde osteotomi) değerlendirilebilir.

Bu aralıklar genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel karar hekim değerlendirmesi gerektirir.

Belirtiler

Hangi belirtiler değerlendirilmeli?

Erişkin deformitede belirtiler eğriliğin yeri ve derecesine göre değişir. Aşağıdakiler sürüyorsa hekim değerlendirmesi önerilir.

Omuz, kürek kemiği veya bel hizasında gözle görülür asimetri
Uzun süre ayakta durmakla veya yürümekle artan bel ağrısı
Bele ve bacağa vuran ağrı, uyuşma (eşlik eden sinir sıkışması)
Öne doğru eğilme, dik durmakta zorlanma veya boy kısalması hissi
Yürüme mesafesinin giderek kısalması (nörojenik yakınmalar)
Zamanla belirginleşen duruş bozukluğu

Deformite cerrahisinde yaklaşım

Amaç, omurganın dengesini yeniden kurmak ve belirtileri azaltmaktır. Cerrahi gereklilik, füzyon seviyeleri ve osteotomi ihtiyacı her vakada ayrı planlanır.

Üç boyutlu değerlendirme

Ayakta çekilen tüm omurga (skolyoz) röntgeni, gerektiğinde MR ve BT ile eğriliğin açısı, esnekliği ve dengesi değerlendirilir; plan bu ölçümlere dayanır.

Füzyon ve seviye seçimi

Cerrahi gereken vakalarda omurganın dengesini koruyacak biçimde füzyon seviyeleri titizlikle seçilir; amaç dengeyi sağlarken mümkün olduğunca hareketi korumaktır.

Gerektiğinde osteotomi

Katı (rijit) veya ileri deformitelerde, dengeyi yeniden kurmak için osteotomi (kemik düzeltme) teknikleri planlanabilir. Uygunluk her vakada ayrı belirlenir.

Kimler için değerlendirilir?

Röntgeninde skolyoz / omurga eğriliği saptanan ve ilerleyip ilerlemediğini merak eden
Erişkinlikte artan bel ağrısı ve duruş bozukluğu olan
Eğriliğe bacağa vuran ağrı veya yürüme kısıtlılığı eşlik eden
Daha önce omurga cerrahisi geçirmiş; dengesi ya da eğriliği yeniden değerlendirilmek istenen hastalar

Durumunuzu birlikte değerlendirelim

Omurga röntgeninizi ve şikâyetlerinizi paylaşın; eğriliğin izlem mi cerrahi mi gerektirdiğini ve yol haritanızı birlikte konuşalım.

Sık sorulan sorular

Skolyoz — sık sorulan sorular

Her skolyoz ameliyat gerektirir mi?

Hayır. Hafif ve ilerlemeyen eğrilikler çoğunlukla düzenli takip ve konservatif yaklaşımlarla yönetilir. Cerrahi; eğriliğin açısına, ilerleme hızına, dengeye ve belirtilere göre vakaya özel değerlendirilir.

Cobb açısı nedir, neden önemli?

Cobb açısı, röntgende eğriliğin derecesini ölçmek için kullanılan standart bir yöntemdir. Tedavi kararında tek başına belirleyici değildir; yaş, ilerleme, denge ve belirtilerle birlikte değerlendirilir.

Füzyon ameliyatından sonra hareketim kısıtlanır mı?

Füzyon, yalnızca gerekli seviyeleri birleştirmeyi hedefler. Seviye seçiminin amacı dengeyi sağlarken mümkün olduğunca çok hareketli segmenti korumaktır. Etki, birleştirilen seviyeye göre değişir ve muayenede ayrıntılı konuşulur.

Osteotomi hangi durumda gerekir?

Eğrilik katılaşmış (rijit) ya da denge ileri derecede bozulmuşsa, kemiğin kontrollü biçimde düzeltilmesini sağlayan osteotomi teknikleri gündeme gelebilir. Bu karar üç boyutlu değerlendirmeyle verilir.

Röntgenim / MR'ım var, ne yapmalıyım?

Ayakta çekilmiş omurga röntgeni ve varsa MR ile değerlendirme için görüşebilirsiniz. Eğriliğin izlem mi yoksa cerrahi mi gerektirdiği birlikte konuşulur.

Dr. Özgür Akşan

Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi Uzmanı

Erişkin spinal deformite cerrahisinde füzyon seviyesi seçimi ve osteotomi tekniklerinde deneyimli; tedavi kararından önce gerçekçi ve vakaya özel değerlendirme.