
FAST — İnmeyi tanımanın dört adımı
F (Face — Yüz): Gülümsemeyi isteyin. Yüzün bir tarafı düşüyor mu?
A (Arms — Kollar): İki kolunu kaldırmasını isteyin. Bir kol düşüyor mu?
S (Speech — Konuşma): Basit bir cümle tekrarlamasını isteyin. Konuşma bozuk mu?
T (Time — Zaman): Bu belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın!

Kafa Travması — Ne Yapmalı?
Hafif Travma: Bilinç kaybı yok, kusma yok, normal davranış. Uyandırılabilirlik kontrol edilmeli.
Orta-Ağır Travma: Bilinç kaybı, kusma, amnezi, kafa derisi laserasyonu, kulak/burundan sıvı gelmesi. Acil servise götürün, boynu hareket ettirmeyin.
Çocuklarda: 2 yaş altında her kafa travması ciddiye alınmalı.1,2 Fontanel kabarıklığı, uyuklama, kusma, irritabilite → acil değerlendirme.
Subaraknoid Kanama — Anevrizma Rüptürü
"Hayatımın en şiddetli baş ağrısı" ifadesi tipiktir. Ense sertliği, bulantı-kusma, bilinç bulanıklığı eşlik edebilir. Her 4 hastadan 1'i kanamadan hayatını kaybeder. Erken müdahale (24-72 saat içinde anevrizma güvenliğe alınma) hayat kurtarır.3,4
İlk Yardım Prensipleri
Sakin olun ve 112'yi arayın. Hastayı hareket ettirmeyin (boyun travması olabilir). Bilinç durumunu değerlendirin (konuşuyor mu, tepki veriyor mu?). Solunum yolunu açık tutun. Kanama varsa temiz bezle baskı uygulayın. Kusma varsa hastayı yan pozisyona çevirin. Nöbet geçiriyorsa etrafındaki nesneleri uzaklaştırın, ağzına hiçbir şey koymayın.
→ Sonraki sayfa: S84 — Tıbbi Terimler Sözlüğü

Kaynaklar
- Adamsbaum C ve ark. J Neuroradiol. 2004. PMID 15545939
- Wootton-Gorges SL ve ark. J Am Coll Radiol. 2017. PMID 28473090
- Ohman J ve ark. J Neurosurg. 1989. PMID 2909689
- Dorhout Mees SM ve ark. Stroke. 2012. PMID 22700527

Doç. Dr. Özgür Akşan
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Beyin ve Sinir · Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Editör · Künye


