Pediatrik Nöroşirurji

Çocuk Beyin Cerrahisi

Pediatrik Nöroşirurji Hakkında

Çocuk nöroşirurjisi, bebek ve çocuklardaki sinir sistemi hastalıklarının tedavisinde özel teknikler ve yaklaşımlar gerektirir. Her tedavi planı çocuğun yaşına ve gelişimine göre özelleştirilir.

💧

VP Şant Ameliyatı

Hidrosefali tedavisinde uygulanan kalıcı drenaj sistemidir. Beyin ventriküllerinden karın boşluğuna ince bir tüp yerleştirilerek fazla beyin-omurilik sıvısı sürekli drene edilir. Ayarlanabilir valf sistemleri ile basınç kontrol edilir.

📹

Endoskopik 3. Ventrikülostomi (ETV)

Obstrüktif hidrosefali tedavisinde şant alternatifi minimal invaziv yöntemdir. Endoskop ile beyin içine girilerek 3. ventrikül tabanında doğal bir drenaj yolu oluşturulur. Şant bağımlılığını ortadan kaldırabilir.

🧠

Chiari Dekompresyonu

Chiari malformasyonu tedavisinde beyincik için yer açma ameliyatıdır. Arka kafatası kemiği genişletilir, dura zarı açılarak beyin dokusuna alan sağlanır. Siringomyeli varsa omurilik kisti de drene edilir.

🔬

Araknoid Kist Fenestrasyon

Beyin zarları arasındaki kistlerin endoskopik olarak açılıp drene edilmesi işlemidir. Küçük bir delikten endoskop ile girilerek kist duvarı açılır ve normal BOS dolaşımına bağlanır. Minimal invaziv bir yöntemdir.

🦴

Spina Bifida Onarımı

Açık omurga defektlerinin (myelomeningosel) doğum sonrası 24-48 saat içinde kapatılması ameliyatıdır. Açıkta kalan omurilik ve sinirler korunarak deriye ve kaslara kapatılır. Erken cerrahi enfeksiyon ve ilave hasar riskini azaltır.

👶

Kraniosinostoz Cerrahisi

Erken kapanan kafatası dikişlerinin düzeltilmesi ameliyatıdır. Endoskopik (3-6 ay) veya açık rekonstrüksiyon (6-12 ay) yöntemleriyle yapılır. Beyin gelişimi için yeterli alan sağlanır ve kafa şekli normale döndürülür.

Sık Sorulan Sorular

Çocuklarda beyin ameliyatı yetişkinlerden farklı mıdır?

Evet, çocuk beyin cerrahisi birçok açıdan yetişkinlerden farklıdır. Çocukların kafatası kemikleri henüz tamamen kaynaşmamış, beyin gelişimde ve kan-beyin bariyeri farklıdır. Ameliyat teknikleri, cerrahi araçlar, anestezi protokolleri ve ameliyat sonrası takip çocuklara özgü özel yaklaşımlar gerektirir. Çocuklarda iyileşme kapasitesi daha yüksek olup nöroplasite sayesinde beyin hasarlarından daha iyi toparlanabilirler. Ancak gelişmekte olan beyin yapılarına zarar vermemek için daha hassas teknikler kullanılır.

Hidrosefali şantı ömür boyu kalır mı?

Hidrosefali şantları (VP şant - ventriküloperitoneal şant) genellikle ömür boyu kalır ancak tüm hastalar için aynı değildir. Bazı çocuklarda beyin sıvısı dengeleri zamanla düzelebilir ve şant bağımsızlığı kazanılabilir (%5-10 vakada). Ancak çoğu hastada şant kalıcıdır ve periyodik kontroller gerektirir. Şantlar tıkanabilir (enfeksiyon, tıkaç), kırılabilir veya büyüme nedeniyle revize edilmesi gerekebilir. Modern şantların ömrü 5-10 yıl veya daha fazladır. Endoskopik üçüncü ventrikulostomi (ETV) bazı hastalarda şant ihtiyacını ortadan kaldırabilir.

Spina bifida ameliyatı ne zaman yapılmalıdır?

Açık spina bifida (myelomeningosel) doğumdan sonraki 24-48 saat içinde acil ameliyat edilmelidir. Erken kapama enfeksiyon riskini azaltır, daha fazla omurilik hasarını önler ve hidrosefali gelişimini sınırlar. Prenatal (doğum öncesi) cerrahi ise gebeliğin 19-25. haftalarında yapılabilir ve ameliyat sonrası sonuçları iyileştirebilir (şant ihtiyacını azaltır, yürüme fonksiyonlarını iyileştirir). Kapalı spina bifida (spina bifida occulta) genellikle acil değildir ve semptomatik ise (tethered cord) elektif olarak ameliyat edilir.

Kraniosinostoz ameliyatı kaç yaşında yapılır?

Kraniosinostoz (kafatası dikişlerinin erken kapanması) ameliyatı ideal olarak 3-12 ay arasında yapılır. Erken ameliyat (3-6 ay) kemiklerin daha yumuşak ve şekillendirilebilir olması nedeniyle tercih edilir. Sagittal sinostoz gibi basit tiplerde endoskopik teknikle 2-4 ayda yapılabilir. Kompleks sinostoz türlerinde (frontal, koronal) 6-12 ay arasında açık cerrahi ile kafatası rekonstrüksiyonu yapılır. Geç tanı konulan vakalarda (>1 yaş) açık cerrahi gerekebilir. Ameliyatsız bırakılırsa beyin gelişimi kısıtlanır, artmış kafa içi basıncı ve şekil bozuklukları kalıcı olabilir.

Çocuklarda beyin tümörü ameliyatı sonrası gelişim etkilenir mi?

Çocuk beyin tümörü ameliyatları sonrası gelişim, tümörün yeri, boyutu, tipi ve tedavi yöntemlerine bağlıdır. Cerebellum (beyincik) tümörleri sonrası geçici denge sorunları olabilir ancak rehabilitasyon ile düzelir. Supratentoryal tümörlerde motor, dil veya bilişsel fonksiyonlar etkilenebilir. Çocukların beyin plastisite kapasitesi yüksek olduğundan zamanla fonksiyonlar kısmen iyileşebilir. Radyoterapi özellikle 3 yaş altında bilişsel gelişimi olumsuz etkileyebilir. Multidisipliner takip (nöroonkoloji, rehabilitasyon, nöropsikoloji) ve erken müdahale programları gelişimi destekler.

Chiari malformasyonu mutlaka ameliyat gerektirir mi?

Hayır, tüm Chiari malformasyonları ameliyat gerektirmez. Tesadüfen tespit edilen (rastlantısal MR bulgusu) ve hiçbir semptomu olmayan Tip 1 Chiari'ler takip edilebilir. Ameliyat endikasyonları: baş ağrısı (öksürükle artan), boyun ağrısı, siringomyeli (omurilik içinde kist), yutma güçlüğü, denge problemleri, güç kaybı veya uyuşmalardır. Cerrahisi posterior fossa dekompresyonu (dura açılır, beyin hücresine yer açılır) ve siringomyeli varsa drenajıdır. Tip 2 Chiari (spina bifida ile birlikte) genellikle doğumda ameliyat gerektirir. Çocuklarda progresyon riski daha yüksek olduğu için yakın takip önemlidir.