Ağrı Tedavisi

RF termokoagülasyon (Radyofrekans termokoagülasyon), kronik ağrıya neden olan sinirlerin radyofrekans akımı ile yakılarak devre dışı bırakılması işlemidir. Lokal anestezi altında floroskopi (röntgen) kılavuzluğunda ince bir iğne ağrılı sinir bölgesine yerleştirilir ve 60-80°C'de kontrollü ısıtma yapılarak sinir lifi inaktive edilir. İşlem 15-30 dakika sürer, aynı gün taburcu olunur. Faset eklem ağrıları, siyatik ağrı, boyun ağrısı, trigeminal nevralji ve sakroiliak eklem ağrılarında etkilidir. Etki 6-24 ay sürer, gerekirse tekrarlanabilir. Başarı oranı %60-80'dir.

Epiduroskopi (spinal endoskopi), omurga kanalına ince bir kamera sokularak yapışıklıkların açılması, inflamasyonun azaltılması ve ilaç uygulanması işlemidir. Lokal anestezi + sedasyon altında kuyruk sokumundan (hiatus sakralis) girilir, yapışıklıklar açılır, hedefe yönelik steroid enjeksiyonu yapılır. Endikasyonlar: başarısız bel cerrahisi sendromu (FBSS), kronik radiküler ağrı, epidural fibrozis (skar dokusu), bel fıtığı sonrası devam eden bacak ağrısı, çok seviyeli kanal daralmasında ağrı. İşlem 30-60 dakika sürer, %50-70 hastada ağrıda belirgin azalma sağlanır. Bir gecede taburcu olunur.

Faset eklem ağrıları (fasett artriti, spondilozis) omurga arkasındaki küçük eklemlerin dejenerasyonundan kaynaklanır. Tedavi kademeli olarak ilerler: 1) İlaç + fizik tedavi: NSAİİ, kas gevşeticiler, egzersiz. 2) Faset eklemi steroid enjeksiyonu: floroskopi eşliğinde eklem içine kortikosteroid + lokal anestezik enjeksiyonu, tanısal ve terapötik amaçlıdır, etki 2-6 ay sürer. 3) Medial dal bloğu: faset eklemini innerve eden sinirlere lokal anestezi, tanısal testtir. 4) Medial dal RF ablasyonu: sinir yakma, uzun süreli (6-24 ay) rahatlama sağlar, %60-80 başarı oranı. Tekrarlayan ağrılarda işlem yinelenebilir.

Kronik bel ağrısı tedavisi multidisiplinerdir ve ameliyatsız birçok seçenek vardır: 1) Konservatif tedavi: ilaçlar (NSAİİ, kas gevşetici, nöropatik ağrı ilaçları), fizik tedavi, egzersiz, kilo verme, postür düzeltme. 2) Enjeksiyon tedavileri: epidural steroid enjeksiyonu, faset eklem enjeksiyonu, trigger point enjeksiyonu, sakroiliak eklem enjeksiyonu. 3) Girişimsel ağrı tedavileri: RF ablasyon, epiduroskopi, nükleoplasti (diskektomi), ozon tedavisi, PRP (zenginleştirilmiş plazma). 4) Nöromodülasyon: spinal kord stimülasyonu (SCS), dorsal root ganglion (DRG) stimülasyonu. 5) Destekleyici tedaviler: akupunktur, korse, TENS, psikolojik destek. Hastaların %80-90'ı bu yöntemlerle ameliyatsız iyileşir.

Sinir blokajı (anestezik + steroid enjeksiyonu) hem tanısal hem terapötik amaçlıdır. Akut ağrılarda veya enflamatuvar durumlarda sinir blokajı ağrıyı tamamen geçirebilir veya önemli ölçüde azaltabilir. Ancak etki süresi değişkendir: lokal anesteziklerin etkisi birkaç saattir, steroidlerin etkisi 2-12 hafta sürebilir. Kronik, dejeneratif durumlarda sinir blokajı geçici rahatlama sağlar ancak altta yatan sorunu (fıtık, stenoz, artroz) çözmez. Bazı hastalarda tek enjeksiyon yeterli olurken bazılarında 2-3 tekrar veya RF ablasyon gibi kalıcı yöntemler gerekebilir. Başarı oranı hastalığa, doğru hedeflemeye ve hastanın yanıtına bağlıdır (%40-80).

Ozon tedavisi (ozononükloliz, oksijen-ozon enjeksiyonu) hafif-orta dereceli bel fıtığında ameliyatsız bir seçenektir. Ozon gazı (O₃) disk içine veya etrafına enjekte edilerek fıtık dokusunu küçültür, inflamasyonu azaltır ve ağrıyı dindirir. İşlem floroskopi kılavuzluğunda lokal anestezi altında yapılır, 10-15 dakika sürer, aynı gün taburcu olunur. Etkinlik: %60-75 hastada ağrıda belirgin azalma sağlanır. Küçük, protruze fıtıklarda daha etkilidir; büyük, sekestre fıtıklarda veya nörolojik defisit varsa başarı oranı düşer. Yan etkileri minimal, komplikasyon riski düşüktür. Alternatif olarak nükleoplasti (plazma diskektomi) veya mikrocerrahi diskektomi değerlendirilebilir.