Periferik Sinir Hastalıkları
Karpal tünel, kubital tünel ve diğer sinir sıkışma sendromlarının tedavileri
Genel Bakış
Periferik sinir hastalıkları, beyin ve omurilik dışındaki sinirleri içerir.
Alfabetik Filtre:
İlgili Makaleler
Karpal Tünel Sendromu
Karpal tünel sendromu, el bileğinin avuç içi tarafındaki dar bir geçitte (karpal tünel) seyreden median sinirin sıkışmasıyla ortaya çıkar. Bu sinir; başparmak, işaret ve orta parmak ile yüzük parmağının yarısının hissini sağlar ve başparmağı hareket ettiren bazı kasları çalıştırır. Sinir bu tünelde baskı altında kaldığında en sık görülen yakınmalar, özellikle geceleri artan el uyuşması, karıncalanma ve zamanla başparmak çevresindeki kaslarda güç ve hacim kaybıdır. Tekrarlayan el-bilek hareketleri, gebelik, şeker hastalığı, tiroid sorunları ve romatizmal hastalıklar riski artırabilir. Erken dönemde fark edildiğinde atel, egzersiz ve ilaç gibi ameliyat gerektirmeyen yöntemlerle rahatlama sağlanabilir; sinirin belirgin ve kalıcı etkilendiği ileri durumlarda ise sinirin sıkıştığı bağı gevşeten cerrahi düşünülür.
Kubital Tünel Sendromu (Dirsekte Sinir Sıkışması)
Kubital tünel sendromu, dirsek iç kısmından geçen ulnar sinirin bu bölgede sıkışması sonucu ortaya çıkar. Bu sinir, halk arasında dirseğimizi bir yere çarptığımızda hissettiğimiz elektriklenmeden sorumlu olan sinirdir. Sıkışınca yüzük parmağı (4. parmak) ve serçe parmakta (5. parmak), ayrıca elin iç kenarında uyuşma ve karıncalanma olur. Sıkışma genellikle dirseğin uzun süre bükülü kalmasıyla (uyurken, telefonla konuşurken ya da dirseği bir yere dayayarak) artar. El bileğindeki karpal tünel sendromundan sonra en sık görülen ikinci sinir sıkışmasıdır. Tedavi edilmediğinde el kaslarında erime ve güç kaybı gelişebilir; bu yüzden erken fark edilmesi önemlidir.
Tarsal Tünel Sendromu (Posterior Tibial Sinir Sıkışması)
Tarsal tünel sendromu (TTS), ayak bileğinin iç kısmında (medial malleol arkası) posterior tibial sinirin ve/veya dallarının (medial plantar, lateral plantar, kalkaneal sinir) fleksör retinakulumu (lasiniat ligament) altında sıkışması ile karakterize bir tuzak nöropatidir. Tarsal tünel, medial malleolün arkasında, fleksör retinakulumun oluşturduğu fibro-osseöz bir tüneldir ve içinden posterior tibial sinir, fleksör digitorum longus, fleksör hallucis longus tendonları ve posterior tibial arter geçer. Tarsal tünel sendromu, karpal ve kübital tünel sendromlarına göre daha nadir görülür (prevalans ~0.5-1%) ve sıklıkla kronik ayak ağrısının atlanmış nedenidir. Kadınlarda 2-3 kat daha sık görülür ve genellikle 40-60 yaş arasında ortaya çıkar. Etyoloji multifaktöriyeldir: travma (ayak bileği kırığı, burkulma), ganglion kisti veya lipom gibi kitle lezyonları, varis venleri, tenosinovit, tarsal koalisyon (kemik füzyonu), pes planus (düztabanlık) ve aşırı pronasyon en yaygın nedenlerdir. Sistemik hastalıklar (diabetes mellitus, romatoid artrit, hipotiroidizm) ve gebelik de risk faktörü oluşturur. Posterior tibial sinirin üç dalı vardır: medial plantar sinir (başparmak, 2. ve 3. parmakların medial tabanını innerve eder), lateral plantar sinir (4. ve 5. parmakların tabanını innerve eder) ve kalkaneal sinir (topuk derisini innerve eder). Semptomlar sıkışan sinir dalına göre değişir; medial plantar sinir tutulumunda ayak tabanının medialinde yanma ve uyuşma, lateral plantar sinir tutulumunda lateral tarafta şikayetler, kalkaneal sinir tutulumunda topukta ağrı görülür. Tanı klinik muayene (Tinel testi, Valleix fenomeni, eversion-dorsifleksiyon testi) ve elektrofizyolojik testlerle (EMG/NCS - motor ve duyusal latanslarda uzama) konulur. Tedavi yaklaşımı konservatif (ortez, NSAID, fizik tedavi, steroid enjeksiyonu) veya cerrahi (tarsal tünel dekompresyonu - açık veya endoskopik release) olabilir; cerrahi başarı oranı %70-80'dir ve erken tanı/tedavi prognozu iyileştirir.
Sinir Tuzaklanması Sendromları
Sinir tuzaklanması sendromları, periferik sinirlerin anatomik yapılar tarafından sıkıştırılması sonucu ağrı, uyuşma ve güçsüzlük gelişen nörolojik tablolardır. En sık karpal tünel, kubital tünel ve tarsal tünel sendromları görülür.
Anatomi
Periferik sinir sistemi, vücudun tüm bölgelerine uzanan sinirlerden oluşur.