Sağlıklı Yaşam

Beslenme ve Beyin: Nörobilimin Önerdiği Diyet

Doç. Dr. Özgür AkşanSayı 01Ekim–Aralık 2026 2 dk okuma

Beslenme ve Beyin: Nörobilimin Önerdiği Diyet

Doğru beslenme beyin fonksiyonlarını optimize eder ve nörodejeneratif hastalıklara karşı koruma sağlar.

MIND diyetinin Alzheimer riskini %35-53 azalttığı gösterilmektedir.
MIND diyetinin Alzheimer riskini %35-53 azalttığı gösterilmektedir.

MIND Diyeti

MIND (Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay) diyeti, Akdeniz ve DASH diyetlerinin beyin sağlığına yönelik birleşimidir. Araştırmalar Alzheimer riskini %35-53 azalttığını göstermektedir.1

Bolca Tüketin: Yeşil yapraklı sebzeler (günde 1 porsiyon), diğer sebzeler (günde 1+), yaban mersini ve çilek (haftada 2+), kuruyemişler (haftada 5+), zeytinyağı (ana yağ), tam tahıllar (günde 3+), balık (haftada 1+), baklagiller (haftada 3+), beyaz et (haftada 2+).

Sınırlı Tüketin: Kırmızı et (haftada 4'ten az), tereyağı/margarin (günde 1 yemek kaşığından az), peynir (haftada 1'den az), hamur işi ve tatlılar (haftada 5'ten az), kızartma ve fast food (haftada 1'den az).

Kritik Besinler

Omega-3 Yağ Asitleri: DHA beyin hücre zarlarının temel bileşenidir. Kaynaklar: somon, uskumru, sardalya, ceviz, keten tohumu.

Antioksidanlar: Serbest radikallerle savaşarak nöronları korur. Yaban mersini, bitter çikolata, yeşil çay, zerdeçal (kurkumin).

B Vitaminleri: B12 vitamini ve folat, homosistein metabolizmasındaki rolleri sayesinde yaşlılarda vasküler demansın önlenmesinde rol oynayabilir.2 Özellikle B12 eksikliği yaşlılarda sık görülür.

Vitamin D: Eksikliği bilişsel gerileme ve depresyon riski ile ilişkilidir.3,4 Güneş ışığı, balık ve takviye önerilir.

B Vitaminleri: B12 vitamini ve folat, homosistein metabolizmasındaki rolleri sayesinde yaşlılarda vasküler demansın önlenmesinde rol oynayabilir.

Beyin İçin Zararlı Yiyecekler

Aşırı şeker tüketimi (nöroinflamasyon), trans yağlar (kan-beyin bariyeri hasarı), aşırı alkol (doğrudan nörotoksisite), aşırı tuz (hipertansiyon üzerinden vasküler hasar).


→ Sonraki sayfa: S77 — Dünyadan Nörobilim

Bağırsak mikrobiyotası beyin sağlığını doğrudan etkiler.

Kaynaklar

  1. Morris MC ve ark. Alzheimers Dement. 2015. PMID 25681666
  2. Reynolds E. Lancet Neurol. 2006. PMID 17052662
  3. Skoczek-Rubińska A ve ark. Nutrients. 2025. PMID 40871684
  4. Jones A ve ark. Dement Geriatr Cogn Disord. 2024. PMID 38346414
  5. Barrio C ve ark. Psychoneuroendocrinology. 2022. PMID 34942539
  6. Yassin LK ve ark. Front Aging Neurosci. 2025. PMID 41104042
Doç. Dr. Özgür Akşan

Doç. Dr. Özgür Akşan

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı

Beyin ve Sinir · Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Editör · Künye

Sayıya dön
Ayşe ve Atlas · yapay zekâ asistanlarımız · 7/24 anında yanıtlar