Rizotomi / Kordotomi

Başka yöntemlerle dinmeyen şiddetli ağrıyı ya da kas kasılmasını azaltmak için ağrı-sinir yollarının cerrahi olarak kesildiği işlemlerdir.

H19 Konu Rehberi

Girişimsel Ağrı Tedavisi

Bu rehber sayfa, Girişimsel Ağrı Tedavisi kapsamındaki 4 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Belirtiler

İleri evre kanserde, vücudun bir tarafında yoğunlaşmış, ilaçla geçmeyen şiddetli ağrı (kordotomi)
Güçlü ağrı kesicilerin bulantı, kabızlık, uyku hali gibi yan etkilerini taşıyamayan hastalar
Serebral palsi ya da omurilik hasarına bağlı, ilaçla kontrol edilemeyen aşırı kas kasılması (spastisite) — özellikle çocuklarda seçici rizotomi
Belirli bir bölgeye yerleşmiş, başka tedavilere yanıt vermeyen sinir kaynaklı inatçı ağrı
Diğer ağrı yöntemlerinin (pil-uyarı sistemi, ilaç pompası) denenip yeterli olmadığı durumlar
Kordotomi için: ağrının tek taraflı olması ve solunum sorunu gibi engellerin bulunmaması

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

Kapalı (perkütan) kordotomi: boyundan, görüntüleme eşliğinde ağrı yolunun ısı enerjisiyle etkisizleştirilmesi — özellikle tek taraflı kanser ağrısında
Seçici rizotomi: aşırı kas kasılmasına yol açan duyu kök liflerinin sinir-kas izlemiyle kısmen kesilmesi
Faset eklem ağrısında, ilgili küçük sinirin ısı enerjisiyle etkisizleştirilmesi
Uygun olmayan durumlarda alternatifler: ilaç pompası ya da omurilik uyarı sistemi gibi geri dönüşlü yöntemler

Rizotomi / Kordotomi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Ağrım kalıcı olarak geçer mi?
Bu işlemler, özellikle ileri kanser ağrısında belirgin ve uzun süreli rahatlama sağlayabilir. Ancak etki her zaman ömür boyu sürmez; sinir yolları zamanla yeniden düzenlenebildiği için bazı hastalarda ağrı bir süre sonra kısmen geri dönebilir. Yine de bu işlemler, çok şiddetli ağrıyı yönetilebilir düzeye indirerek yaşam kalitesini artırmayı amaçlar. Beklentiler işlem öncesi ayrıntılı konuşulur.
Q2.Bu işlem yürümemi ya da hareketlerimi etkiler mi?
İşlemler, hareket (kas gücü) yollarını değil, mümkün olduğunca yalnızca ağrı veya aşırı kasılma ile ilgili yolları hedefleyecek şekilde planlanır. Spastisite için yapılan seçici rizotomide, işlem sırasında sinir-kas izlemi kullanılarak güç ve hissin korunmasına çalışılır. Yine de her cerrahide olduğu gibi belirli riskler vardır; olası etkiler hastayla önceden değerlendirilir.
Q3.Neden ağrı kesici yerine ameliyat öneriliyor?
Bu işlemler ilk seçenek değildir; genellikle güçlü ağrı kesiciler dahil ilaç tedavilerinin, fizik tedavinin ve diğer yöntemlerin (örneğin ilaç pompası, uyarı sistemi) yetersiz kaldığı ya da ilaçların yan etkilerinin (aşırı uyku, bulantı, kabızlık) taşınamadığı durumlarda düşünülür. Amaç, ilaçlarla kontrol edilemeyen çok şiddetli ağrıyı azaltarak hastanın rahatlamasını sağlamaktır.
Q4.Kordotomi nasıl yapılır?
En sık tercih edilen yöntem, boyun bölgesinden, görüntüleme eşliğinde ve hasta uyanıkken yapılan kapalı (perkütan) kordotomidir. İnce bir iğneyle omurilikteki ağrı yolu hedeflenir; hastanın geri bildirimiyle doğru yer bulunduktan sonra ısı enerjisiyle bu yol etkisizleştirilir ve vücudun karşı tarafındaki şiddetli ağrı azalır. İşlem genellikle tek taraflı ve seçilmiş hastalarda uygulanır.
Q5.Spastisite (aşırı kasılma) için seçici rizotomi kimlere uygundur?
Seçici rizotomi, özellikle serebral palsi ya da omurilik hasarına bağlı, ilaç ve fizik tedaviyle kontrol edilemeyen ciddi kas kasılması (spastisite) olan seçilmiş hastalarda, sıklıkla çocuklarda düşünülür. İşlemde aşırı kasılmaya yol açan duyu kök liflerinin bir kısmı, sinir-kas izlemi yardımıyla kesilir. Uygunluk, çok yönlü bir ekip değerlendirmesiyle belirlenir.
Q6.İşlem güvenli mi, riskleri nelerdir?
Deneyimli ellerde ve doğru hasta seçimiyle bu işlemler etkili ve genellikle iyi tolere edilir. Yine de her girişim gibi kendine özgü riskleri vardır: his değişiklikleri, geçici güçsüzlük, kordotomide solunum üzerine etkiler gibi. Bu yüzden işlem öncesi solunum durumu ve genel sağlık dikkatle değerlendirilir ve olası riskler hastayla açıkça konuşulur.

Kaynaklar

  1. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023:1878–1879.
  2. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023:1852.
  3. Functional Neurosurgery and Neuromodulation. 2019:248.
  4. Treatment of Chronic Pain by Interventional Approaches. 2015:248.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

SİZİN YERİNİZ

Ağrı Cerrahisi - Diğer Hastalıklar

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Rizotomi / Kordotomi (ICD-10: G89.4) Tedavisi | Doç. Dr. Özgür AKŞAN