Beyin Kanaması ve İnme: Acil Nörocerrahi

Tedavide trombolitik tedavi (tPA) ve mekanik trombektomi ön plandadır. Nörocerrahi rolü: geniş infarktlarda dekompresif kraniektomi.

Hemorajik İnme (%15): Beyin damarının yırtılması sonucu kanama. İntraserebral kanama ve subaraknoid kanama olarak iki ana tipe ayrılır. Nörocerrahi tedavinin merkezindedir.

İntraserebral Kanama (İSK)

Nedenler

Beyin içi kanamanın en sık nedeni, uzun süreli yüksek tansiyonun beynin küçük damarlarında yol açtığı hasardır; ileri yaşta amiloid anjiyopati de sık bir nedendir.¹ Kan sulandırıcı ilaç kullanımı riski artırır.² Daha seyrek olarak damar yumağı (AVM), kavernom gibi damar anomalileri ve tümör içine kanama da neden olabilir.³

3 cm'den büyük serebellar kanamalar cerrahi müdahale endikasyonudur.

Lokalizasyon

Putaminal kanama (en sık), talamik kanama, serebellar kanama, lobar kanama, pons kanaması.

Cerrahi Endikasyonlar

3 cm'den büyük serebellar kanamalar cerrahi müdahale endikasyonudur.⁴ Derin yerleşimli (talamik, pons) kanamalarda cerrahi genellikle endike değildir.

Subaraknoid Kanama (SAK)

Nedeni

yüzde 85 serebral anevrizma rüptürü.^5,6 "Hayatımın en şiddetli baş ağrısı" (thunderclap headache) ile başvuru tipiktir. Ense sertliği, bulantı, kusma, bilinç bulanıklığı eşlik eder.

Acil Yönetim

BT ile tanı (%93-100 sensitivite ilk 24 saatte), BT anjiyografi ile anevrizma lokalizasyonu.^7,8

Tedavi Seçenekleri

Endovasküler Koilleme: Kasıktan kateter ile anevrizmanın içine platin koiller yerleştirilir. Günümüzde birçok anevrizma için birinci tercih.^9,10

Cerrahi Klipleme: Kraniotomi ile anevrizma boynuna klip yerleştirilir. Geniş boyunlu veya dal ilişkili anevrizmalarda tercih.

Komplikasyonlar

Vazospazm (3-14. gün), hidrosefali, tekrar kanama, elektrolit bozukluğu. Yoğun bakım takibi şarttır.

Dekompresif Kraniektomi

Geniş iskemik infarkt veya büyük hematomlarda beyin şişmesi hayati tehlike oluşturduğunda kafatası kemiğinin bir kısmı çıkarılarak beyne yer açılır. Kemik daha sonra (-80°C'de saklanarak) yerine konur (kranioplasti).

→ Sonraki sayfa: S53 — Doğru Bilinen Yanlışlar