
Rejeneratif nörocerrahi, hasarlı sinir dokusunun onarılması veya yeniden oluşturulması amacını taşıyan, büyük ölçüde araştırma aşamasındaki bir alandır. Kök hücre tedavileri bu vizyonun merkezindedir.

Kök Hücre Türleri
Embriyonik Kök Hücreler: Her tür hücrere dönüşebilir (pluripotent). Etik tartışmalar nedeniyle kullanımı sınırlı.
İndüklanmış Pluripotent Kök Hücreler (iPSC): Erişkin hücrelerin yeniden programlanmasıyla elde edilir. Etik sorunları azaltır, hastanın kendi hücrelerinden üretilebilir.
Mezenkimal Kök Hücreler (MSC): Kemik iliği, yağ dokusu veya göllük kordonundan elde edilir. Anti-inflamatuar etkileri ön plana çıkar.1,2 Mezenkimal kök hücreler, klinik araştırmalarda çok sayıda terapötik amaçla yaygın olarak kullanılmaktadır.3
Nöral Kök Hücreler: Doğrudan sinir hücrelerine dönüşebilir. Beyin ve omurilikte sınırlı sayıda bulunur.
Nörocerrahide Potansiyel Uygulamalar
Akut dönemde kök hücre transplantasyonu ile sinir rejenerasyonunu destekleme.4,5 Klinik çalışmaların çoğu Faz I-II aşamasında.6
Parkinson Hastalığı: Dopaminerjik nöron transplantasyonu ile motor semptomların düzeltilmesi.7,8 iPSC kaynaklı nöronlarla umut verici ilk sonuçlar bir olgu sunumunda bildirildi.9,10
İnme Sonrası Rehabilitasyon: İskemik hasar bölgesine kök hücre enjeksiyonu ile nöroplastisitenin desteklenmesi.11,12
Periferik Sinir Onarımı: Kök hücre destekli sinir grefti ve biyoiskele teknolojileri.
Parkinson hastalığında dopaminerjik nöron nakliyle motor belirtilerin düzeltilmesi hedeflenmektedir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Onaylanmamış kök hücre tedavileri sunan kliniklere karşı dikkatli olunmalıdır. FDA/EMA onaylı klinik çalışmaların dışındaki uygulamalar riskli olabilir. "Mucize tedavi" vaatleri bilimsel kanıtlarla desteklenmiyorsa şüpheyle yaklaşılmalıdır.
→ Sonraki sayfa: S70 — Artırılmış Gerçeklik (AR)

Kaynaklar
- Pura L ve ark. Cells. 2025. PMID 40940724
- Fengyun W ve ark. Cell Transplant. 2020. PMID 33164559
- Rodríguez-Fuentes DE ve ark. Arch Med Res. 2021. PMID 32977984
- Tang F ve ark. Sci China Life Sci. 2022. PMID 34406569
- Ramadan WS ve ark. J Biosci. 2018. PMID 30541950
- Skeen M ve ark. S Afr Med J. 2019. PMID 31662144
- Wang F ve ark. J Transl Med. 2023. PMID 37679754
- Chang JW ve ark. Cell. 2025. PMID 41086804
- Schweitzer JS ve ark. N Engl J Med. 2020. PMID 32402162
- Clark BJ ve ark. Stem Cells. 2024. PMID 38902932
- Horie N ve ark. Neurol Med Chir (Tokyo). 2015. PMID 25746304
- Bacigaluppi M ve ark. J Neurosci. 2016. PMID 27733606

Doç. Dr. Özgür Akşan
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Beyin ve Sinir · Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Editör · Künye








