Teknoloji

Kök Hücre ve Rejeneratif Nörocerrahi

Doç. Dr. Özgür AkşanSayı 01Ekim–Aralık 2026 2 dk okuma

Kök Hücre ve Rejeneratif Nörocerrahi

Rejeneratif nörocerrahi, hasarlı sinir dokusunun onarılması veya yeniden oluşturulması amacını taşıyan, büyük ölçüde araştırma aşamasındaki bir alandır. Kök hücre tedavileri bu vizyonun merkezindedir.

Rejeneratif nörocerrahi, büyük ölçüde araştırma aşamasında olan bir alandır.
Rejeneratif nörocerrahi, büyük ölçüde araştırma aşamasında olan bir alandır.

Kök Hücre Türleri

Embriyonik Kök Hücreler: Her tür hücrere dönüşebilir (pluripotent). Etik tartışmalar nedeniyle kullanımı sınırlı.

İndüklanmış Pluripotent Kök Hücreler (iPSC): Erişkin hücrelerin yeniden programlanmasıyla elde edilir. Etik sorunları azaltır, hastanın kendi hücrelerinden üretilebilir.

Mezenkimal Kök Hücreler (MSC): Kemik iliği, yağ dokusu veya göllük kordonundan elde edilir. Anti-inflamatuar etkileri ön plana çıkar.1,2 Mezenkimal kök hücreler, klinik araştırmalarda çok sayıda terapötik amaçla yaygın olarak kullanılmaktadır.3

Nöral Kök Hücreler: Doğrudan sinir hücrelerine dönüşebilir. Beyin ve omurilikte sınırlı sayıda bulunur.

Nörocerrahide Potansiyel Uygulamalar

Akut dönemde kök hücre transplantasyonu ile sinir rejenerasyonunu destekleme.4,5 Klinik çalışmaların çoğu Faz I-II aşamasında.6

Parkinson Hastalığı: Dopaminerjik nöron transplantasyonu ile motor semptomların düzeltilmesi.7,8 iPSC kaynaklı nöronlarla umut verici ilk sonuçlar bir olgu sunumunda bildirildi.9,10

İnme Sonrası Rehabilitasyon: İskemik hasar bölgesine kök hücre enjeksiyonu ile nöroplastisitenin desteklenmesi.11,12

Periferik Sinir Onarımı: Kök hücre destekli sinir grefti ve biyoiskele teknolojileri.

Parkinson hastalığında dopaminerjik nöron nakliyle motor belirtilerin düzeltilmesi hedeflenmektedir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Onaylanmamış kök hücre tedavileri sunan kliniklere karşı dikkatli olunmalıdır. FDA/EMA onaylı klinik çalışmaların dışındaki uygulamalar riskli olabilir. "Mucize tedavi" vaatleri bilimsel kanıtlarla desteklenmiyorsa şüpheyle yaklaşılmalıdır.


→ Sonraki sayfa: S70 — Artırılmış Gerçeklik (AR)

Mezenkimal kök hücreler, klinik araştırmalarda çok sayıda terapötik amaçla yaygın olarak kullanılmaktadır.
Mezenkimal kök hücreler, klinik araştırmalarda çok sayıda terapötik amaçla yaygın olarak kullanılmaktadır.

Kaynaklar

  1. Pura L ve ark. Cells. 2025. PMID 40940724
  2. Fengyun W ve ark. Cell Transplant. 2020. PMID 33164559
  3. Rodríguez-Fuentes DE ve ark. Arch Med Res. 2021. PMID 32977984
  4. Tang F ve ark. Sci China Life Sci. 2022. PMID 34406569
  5. Ramadan WS ve ark. J Biosci. 2018. PMID 30541950
  6. Skeen M ve ark. S Afr Med J. 2019. PMID 31662144
  7. Wang F ve ark. J Transl Med. 2023. PMID 37679754
  8. Chang JW ve ark. Cell. 2025. PMID 41086804
  9. Schweitzer JS ve ark. N Engl J Med. 2020. PMID 32402162
  10. Clark BJ ve ark. Stem Cells. 2024. PMID 38902932
  11. Horie N ve ark. Neurol Med Chir (Tokyo). 2015. PMID 25746304
  12. Bacigaluppi M ve ark. J Neurosci. 2016. PMID 27733606
Doç. Dr. Özgür Akşan

Doç. Dr. Özgür Akşan

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı

Beyin ve Sinir · Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Editör · Künye

Sayıya dön
Ayşe ve Atlas · yapay zekâ asistanlarımız · 7/24 anında yanıtlar