Artırılmış gerçeklik, dijital bilgiyi gerçek dünya görüntüsü üzerine bindiren teknolojidir. Cerrah, özel gözlük veya mikroskop entegrasyonu ile hastanın anatomisini, tümör sınırlarını ve kritik yapıları doğrudan ameliyat alanının üzerine yansıtılmış olarak görebilir.
Nasıl Çalışır?
Ameliyat öncesi MR/BT görüntüleri 3D modele dönüştürülür. AR sistemi bu modeli hastanın gerçek anatomisine hizalar (registrasyon). Cerrah, gözlüğünün veya mikroskobunun içinden hem gerçek ameliyat alanını hem de üzerine bindirilmiş dijital bilgiyi görür.
Uygulama Alanları
Kesi Planlaması: Tümör projeksiyonunun cilt üzerine yansıtılması ile en uygun kraniotomi yeri belirlenir.1,2
Tümör Sınırlarının Görüntülemesi: Ameliyat sırasında tümör sınırları, eloquent alanlar ve damarlar holografik olarak gösterilir.
Omurga Cerrahisi: Pediküler vida yörüngesinin omurga üzerine yansıtılması. Radyasyon maruziyetini azaltır.3,4
Eğitim: Genç cerrahlar, tecrübeli cerrahın gördüğü AR görüntüyü paylaşarak öğrenebilir.
5G ile düşük gecikmeli AR akışı, AI ile otomatik anatomik yapı tanıma, haptic (dokunsal) geri bildirim ve AR + robotik cerrahi entegrasyonu gelecek vaadeden gelişmelerdir.
Mevcut Sistemler
Microsoft HoloLens, Apple Vision Pro ve Magic Leap gibi cihazlar cerrahi uygulamalar için adapte edilmektedir. Zeiss ve Leica mikroskop entegre AR sistemleri klinik kullanıma hazırdır.
Gelecek
5G ile düşük gecikmeli AR akışı, AI ile otomatik anatomik yapı tanıma, haptic (dokunsal) geri bildirim ve AR + robotik cerrahi entegrasyonu gelecek vaadeden gelişmelerdir.
→ Sonraki sayfa: S71 — Beyninizi Koruyun
Kaynaklar
- Contreras López WO ve ark. Clin Neurol Neurosurg. 2019. PMID 30579049
- Van Gestel F ve ark. Front Neurol. 2023. PMID 36998774
- McCloskey K ve ark. World Neurosurg. 2023. PMID 36812986
- Edström E ve ark. Spine (Phila Pa 1976). 2020. PMID 31415457
Doç. Dr. Özgür Akşan
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Beyin ve Sinir · Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Editör · Künye
