Glioblastoma (GBM)

Hastalık Nedir?

Glioblastoma (GBM), yetişkinlerde en sık görülen ve en agresif malign beyin tümörüdür. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sınıflandırmasına göre Grade 4 gliom olarak tanımlanır ve beyin glial hücrelerinden (özellikle astrositlerden) kaynaklanır. Hızlı büyüme özelliği nedeniyle kısa sürede ciddi nörolojik semptomlara yol açar. Vasküler proliferasyon ve nekroz ile karakterizedir. Tümör hücreleri çevre beyin dokusuna infiltre olma eğilimindedir. Ortalama görülme yaşı 55-65 arasındadır. Standart tedavi protokolü cerrahi rezeksiyon, ardından eş zamanlı kemoradyoterapi ve adjuvan kemoterapi içerir (Stupp protokolü). Optimal tedaviye rağmen ortalama sağkalım süresi 12-15 ay civarındadır.

Belirtiler

Tanı Yöntemleri

Tanı kontrastlı beyin MR ile konulur - tipik olarak halka şeklinde kontrast tutulumu ve santral nekroz görülür. BT'de kalsifikasyon ve kanama alanları değerlendirilir. Kesin tanı stereotaktik biyopsi veya cerrahi rezeksiyon sonrası patolojik inceleme ile konur. İleri görüntüleme yöntemleri (perfüzyon MR, MR spektroskopi, PET-BT) tümör gradı ve metabolik aktiviteyi değerlendirmek için kullanılabilir.

Tedavi Yöntemleri

Glioblastoma tedavisi multidisipliner yaklaşım gerektirir. İlk aşama maksimal güvenli cerrahi rezeksiyondur - nöronavigasyon, intraoperatif MR, 5-ALA floreans ve uyanık kraniotomi gibi teknikler kullanılarak fonksiyonel alanlar korunur. Cerrahi sonrası 2-4 hafta içinde eş zamanlı kemoradyoterapi başlatılır (temozolomid + 60 Gy radyoterapi, 6 hafta). Ardından 6-12 kür adjuvan temozolomid kemoterapisi verilir. TTFields (tümör tedavi alanları) cihazı ile elektrik alan tedavisi ek seçenek olabilir.