Hipofiz Adenomu

Çoğu hipofiz adenomu iyi huyludur ve yavaş büyür. Ancak hormon fazlalığı (akromegali, Cushing, prolaktinoma) veya kitle etkisi (görme kaybı, hipopitüitarizm) ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Erken tanı ve tedavi ile prognozu mükemmeldir. Tedavi edilmezse kalıcı komplikasyonlar gelişebilir.

Prolaktinomalar genellikle ilaç tedavisi (kabergolin, bromokriptin) ile kontrol edilir ve ameliyat gerekmez. Küçük, hormon salgılamayan, asemptomatik adenomlar izlenebilir. Diğer tiplerde (GH salgılayan, ACTH salgılayan, makroadenomlar) genellikle cerrahi gerekir. Cerrahi sonrası eksik kalan tümörde radyocerrahi uygulanabilir.

Transsfenoidal endoskopik cerrahi burun içinden sfenoid sinüse girilerek hipofiz bezine ulaşılmasını sağlar. Kafa açılmaz, minimal invazivdir. Ameliyat sonrası iyileşme hızlıdır (2-3 gün hastanede kalış). Modern endoskopik tekniklerle tümörün tamamı çıkarılır ve hormon fonksiyonları korunur. Deneyimli merkezlerde komplikasyon riski çok düşüktür.

Ameliyat öncesi hipofiz fonksiyonları normale ise çoğu hastada korunur. Ancak büyük tümörlerde veya invaziv cerrahide hipopitüitarizm gelişebilir (%10-20). Bu durumda yaşam boyu hormon replasman tedavisi (tiroid hormonu, kortizol, cinsiyet hormonları gerekirse) verilir. Tüm hastalarda ameliyat sonrası hormon testleri yapılır.

Akromegali hipofizden aşırı büyüme hormonu (GH) salgılanması sonucu el, ayak, yüz kemiklerinde büyüme, kalp-akciğer sorunları, diyabet ve hipertansiyon ile seyreden hastalıktır. Tedavi hipofiz adenomunu çıkarmaktır. Cerrahi sonrası GH düzeyleri normale dönmezse ilaç tedavisi (somatostatin analogları, pegvisomant) veya radyocerrahi uygulanır.

Prolaktinomaların %80-90'ı dopamin agonistlerine (kabergolin, bromokriptin) yanıt verir. İlaç dirençli vakalarda doz artırılır, farklı ilaç denenir veya cerrahiye geçilir. Transsfenoidal cerrahi ile mikroadenomların %70-90'ı, makroadenomların %50-60'ı tedavi edilir. Cerrahi sonrası kalıcı remisyon sağlanabilir.