Meningiom

Beyin zarlarından kaynaklanan tümör

BVS-CD:H01.1
ICD-10:D32.0
Alt:D32.0 / D42.0 / C70.0 - Benign / Belirsiz-Atipik / Malign

AGenel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Meningiom, beyin ve omurilik zarlarını oluşturan araknoid kap hücrelerinden (meningeal hücreler/meningotelyal hücreler) kaynaklanan genellikle iyi huylu tümörlerdir. Primer intrakranyal tümörlerin %35-40'ını oluşturur ve en sık görülen intrakranyal ekstra-aksiyel kitlelerdir. Yaş ile insidansı artar, ortalama tanı yaşı 60-65'tir. Kadınlarda erkeklere göre 2-3 kat daha sık görülür (özellikle spinaldi meningiomlar), progesteron reseptörü pozitifliği bu cinsiyet farkını açıklayabilir. Hamilelikte hızlı büyüme gösterebilir.

WHO sınıflamasına göre üç grade'e ayrılır: Grade 1 benign (%80-85 - 15 subtip), Grade 2 atipik (%15-20 - mitoz >4/10 HPF, beyin invazyonu), Grade 3 anaplastik/malign (%1-3 - mitoz >20/10 HPF, belirgin nükleer atipi). Grade 1 tümörler yılda 1-2 mm büyür, 5 yıllık nüks oranı %5-10'dur. Grade 2-3 tümörler hızlı büyür, nüks oranı %30-50'dir, nadiren metastaz yapabilir (akciğer, karaciğer, kemik). Lokalizasyon sıklığı: konveksitelerde %20-30, parasagittal/falks %25, sfenoid kanat %20, posterior fossa %10, olfaktör oluk %10, suprasellar/petrokival %5.

Risk faktörleri: Kranyal irradyasyon öyküsü (10-20 yıl sonra meningiom riski 10 kat artar), nörofibromatozis tip 2 (NF2 - bilateral akustik nöroma ile birlikte multiple meningiomlar, NF2 gen mutasyonu), hormon tedavisi, meme kanseri öyküsü. %50-80'i asemptomatik olarak insidental tespit edilir (MR çok yaygınlaştığı için). Semptomlar yavaş gelişir çünkü tümör dekomprese eder, beyin yer değiştirir. Bazen vaskülarite nedeniyle intratümöral veya peritümöral kanama olur. Hiperostozis (kemik kalınlaşması) konveksite meningiomlarında görülebilir.

Belirtiler

Yavaş, insidiyöz, ilerleyici baş ağrısı - genellikle fokal, tümör yerleşimine göre
Epileptik nöbetler - özellikle konveksite meningiomlarında %20-40 oranında, ilk belirti olabilir
Fokal nörolojik defisitler - motor korteks yakını meningiomda hemiparezi, duyusal korteksde hipoestezi
Görme problemleri - olfaktör oluk meningiomunda Foster-Kennedy sendromu (tek taraf anosmia + optik atrofi + kontrlateral papilödem)
Koku alma kaybı (anosmia) - olfaktör oluk ve sfenoid kanat meningiomlarında
Kişilik değişiklikleri, kognitif yavaşlama - frontal lob basısı, büyük parasagittal meningiomlar

Tanı Yöntemleri

Kontrastlı beyin MR altın standarttır. T1'de izointens-hipointens, T2'de izointens-hiperintens, kontrastlı T1'de homojen, belirgin, yoğun kontrast tutulumu (ekstra-aksiyel kitle, dura ile geniş taban yapar, dura tail sign - dura kalınlaşması ve kontrast tutulumu meningiom için patognomoniktir), T2*'de internal kalsifikasyon hipointens sinyal. Kemik penceresinde BT hiperostozis veya kemik erozyonu gösterir.

Konveksite meningiomları hemisfer yüzeyinde, parasagittal meningiomlar superior sagittal sinüse yapışık, falks meningiomları interhemisferik aralıkta. Venöz sinüs tutulumu Sindou-Alvernia sınıflaması ile derecelendirilir (Tip 1-6). MR venografi venöz sinüs oklüzyonunu gösterir. Perfüzyon MR düşük rCBV gösterir (astrositomadan ayırımda), MR spektroskopi alanin piki (tipik bulgu), yüksek kolin gösterir. PET-BT metionin uptake'i yüksektir, grade ile korele.

Ayırıcı tanıda metastaz (multiple, hızlı büyür, ödem fazla), hemisferik gliom (intra-aksiyel, düzensiz kontrast), dural metastaz, lenfoma, sarkoidoz düşünülmelidir. Atipik radyolojik özellikler (hızlı büyüme, düzensiz kontrast, belirgin ödem, kemik erozyonu) Grade 2-3'ü düşündürür. Preoperatif embolizasyon büyük, hipervasküler meningiomlar (konveksite, parasagittal) için düşünülebilir - cerrahi kanama riskini azaltır. Tanı kesin patolojidir - immünohistokimya EMA ve vimentin pozitif, S100 negatif.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi yaklaşımı tümör boyutu, lokalizasyonu, semptomları, grade, hastanın yaşı ve genel durumuna göre belirlenir. Asemptomatik, küçük (<3 cm), yaşlı hastalarda 'izle-bekle' stratejisi güvenlidir - yıllık MR takibi, yavaş büyüyen veya stabil tümörlerde ömür boyu izlem yeterli olabilir. Semptomatik, büyüyen, genç hastalarda veya Grade 2-3 olgularda cerrahi rezeksiyon önerilir. Cerrahi amaç Simpson Grade 1-2 (total tümör + dura + kemik çıkarımı) rezeksiyondur - nüks riski %10 altında.

Konveksite meningiomları en kolay rezeke edilir. Parasagittal meningiomlar sagittal sinüs invaze ederse total rezeksiyon zordur - sinüs okluzyonu varsa rezeke edilir, patent ise sinüs duvarı korunur, subtotal rezeksiyon + radyoterapi planlanır. Kafa tabanı meningiomları (petrokival, kavernöz sinüs) kritik yapılar (beyin sapı, kraniyal sinirler, vasküler yapılar) nedeniyle zordur - subtotal rezeksiyon kabul edilebilir, fonksiyon korunur. Olfaktör oluk meningiomlarında koku alma fonksiyonu genellikle korunamaz.

Stereotaktik radyocerrahi (Gamma Knife, CyberKnife) küçük (<3 cm), derin, cerrahi riski yüksek meningiomlar için mükemmel seçenektir. Tümör kontrolü %85-95'tir ancak küçülme yavaştır (yıllar). Fraksiyonel stereotaktik radyoterapi (FSR) veya IMRT büyük tümörler ve optik yola yakın tümörler için tercih edilir. Atipik ve malign meningiomlar cerrahi sonrası mutlaka adjuvan radyoterapi almalıdır (54-60 Gy). Hedefe yönelik tedaviler araştırılmaktadır - bevacizumab (anti-VEGF), somatostatin analogları, mTOR inhibitörleri (everolimus), SMO inhibitörleri rekürren/progresif vakalarda denenmektedir.

Mikrocerrahi Total Rezeksiyon (Simpson Grade 1-2 - Tümör + Dura + Kemik)
Stereotaktik Radyocerrahi (Gamma Knife/CyberKnife) - Küçük, Derin, Cerrahi Risk Yüksek
Aktif Sürveyans (İzle-Bekle) - Asemptomatik, Küçük, Yaşlı Hastalar
Fraksiyonel Radyoterapi (54-60 Gy) - Atipik/Malign Grade veya Subtotal Rezeksiyon Sonrası

Meningiom Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Meningiom kanseri midir?
Meningiomların %80-85'i Grade 1 iyi huylu tümörlerdir ve kanser değildir. Yavaş büyürler, metastaz yapmazlar. Grade 2 atipik (%15-20) ve Grade 3 malign meningiomlar (%1-3) daha agresiftir, hızlı büyür ve nüks riski yüksektir. Ancak bunlar bile nadiren metastaz yapar.
Q2.Meningiom ameliyatsız izlenebilir mi?
Evet, asemptomatik, küçük (<3 cm), tesadüfen saptanan, yaşlı hastalardaki meningiomlar güvenle izlenebilir. Yıllık MR ile büyüme takip edilir. Vakaların %30-40'ında tümör hiç büyümez. Büyüme, semptom veya kitle etkisi gelişirse tedavi düşünülür.
Q3.Meningiom ameliyatı tehlikeli midir?
Konveksite meningiomları nispeten düşük risklidir (mortalite <%1, morbidite %5-10). Ancak kafa tabanı (petrokival, kavernöz sinüs), parasagittal veya beyin sapı yakını meningiomlar teknik olarak zordur ve komplikasyon riski daha yüksektir. Deneyimli ellerde komplikasyon riski minimize edilir. Modern teknikler (nöronavigasyon, nöromonitörizasyon) güvenliği artırır.
Q4.Meningiom nüksetme riski nedir?
Grade 1 meningiomda Simpson Grade 1-2 (tam rezeksiyon + dura + kemik) rezeksiyon sonrası 5 yıllık nüks riski %5-10'dur. Subtotal rezeksiyonda %30-40'a çıkar. Grade 2 atipik meningiomda nüks riski %30-50, Grade 3 malignde %50-80'dir. Yüksek grade tümörlerde adjuvan radyoterapi nüks riskini azaltır.
Q5.Gamma Knife meningiom tedavisinde etkili midir?
Evet, küçük-orta boy (<3 cm), derin, cerrahi riski yüksek meningiomlar için Gamma Knife çok etkilidir. Tümör kontrolü %85-95'tir. Özellikle kavernöz sinüs, petrokival ve optik sinir kılıfı meningiomlarında tercih edilir. Tedavi sonrası tümör küçülmeyebilir ama büyümesi durur. Takipte yıllık MR çekilir.
Q6.Meningiom hamilelikte büyür mü?
Evet, meningiomlarda progester reseptörleri vardır ve hamilelikte hormon değişikliklerine bağlı hızla büyüyebilir. Semptomatik meningiomlu kadınlarda hamilelik öncesi tedavi önerilir. Hamilelik sırasında meningiom saptanırsa genellikle doğum sonrasına ertelenir, ancak ciddi semptom varsa hamilelik sırasında da cerrahi yapılabilir.
Detaylı rehber yükleniyor...

Bu Sayfayı Paylaşın

Bilgilendirici içeriği sevdiklerinizle paylaşın

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

MR Görüntülerinizi Gönderin

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla →

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Meningiom (ICD-10: D32.0) Tedavisi | Doç. Dr. Özgür AKŞAN