Periferik Sinir

Trigeminal Nevralji: Yüz Ağrısı ve Tanı

Doç. Dr. Özgür AkşanSayı 01Ekim–Aralık 2026 2 dk okuma

Trigeminal Nevralji: Yüz Ağrısı ve Tanı

Trigeminal nevralji (TN), 5. kranyal sinirin (trigeminal sinir) irritasyonuna bağlı gelişen, yüzün bir yarısında ani, şiddetli, elektrik çarpması tarzında ağrı ataklarıyla karakterize bir tablodur. "Tıbbın en şiddetli ağrısı" olarak tanımlanır.

Yüzün tek tarafında elektrik çarpması gibi şiddetli ağrı ataklarına yol açar.
Yüzün tek tarafında elektrik çarpması gibi şiddetli ağrı ataklarına yol açar.

Epidemiyoloji

50 yaş üzerinde daha sıktır, kadınlarda hafifçe daha fazla görülür. Sağ tarafta sol tarafa göre daha sık tutulur.1,2

Patofizyoloji

Önemli bir neden (hastaların yaklaşık yarısında): trigeminal sinir kökünün beyin sapı çıkış noktasında (root entry zone) nörovasküler basıya uğrayıp demiyelinizasyona yol açmasıdır.3 Bu nörovasküler çatışma (neurovascular conflict) sonucu sinir aşırı duyarlı hale gelir.

Diğer nedenler: multipl skleroz (%2-4, özellikle genç hastalarda bilateral TN düşündürmelidir), köprücük-beyincik köşesi tümörleri, arteriovenöz malformasyonlar.4,5

Belirtiler

Ataklar arasında genellikle ağrısız dönem vardır.

Tetikleyiciler: Yüze dokunma, yemek yeme, diş fırçalama, konuşma, soğuk hava, tıraş olma. Hafif bir dokunuş bile atağı tetikleyebilir.

Dağılım: En sık V2 (maksiller) ve V3 (mandibüler) dalları tutulur. İki dalın birlikte tutulumu sıktır (V2 ve V3).6

Tanı

Tanı büyük ölçüde kliniktir — hastanın ağrı tanımı patognomoniktir. MR ile nörovasküler çatışma gösterilebilir (CISS veya FIESTA sekansları). MS plaklarını dışlamak için beyaz cevher lezyonları araştırılır.


→ Sonraki sayfa: S42 — Trigeminal Nevralji Tedavisi

Trigeminal sinirin üç dalı yüzün farklı bölgelerinin duyusunu taşır: V1 alın, V2 yanak, V3 çene bölgesi.
Trigeminal sinirin üç dalı yüzün farklı bölgelerinin duyusunu taşır: V1 alın, V2 yanak, V3 çene bölgesi.

Kaynaklar

  1. Zhang F ve ark. Eur Radiol. 2022. PMID 35320409
  2. Prasad H ve ark. Neurol India. 2026. PMID 42700130
  3. Maarbjerg S ve ark. Cephalalgia. 2017. PMID 28076964
  4. Laakso SM ve ark. Acta Neurol Scand. 2020. PMID 32187387
  5. Houshi S ve ark. Mult Scler Relat Disord. 2022. PMID 34986455
  6. Kulkarni A. J Neurosci Rural Pract. 2022. PMID 35694065
  7. Cruccu G ve ark. Handb Clin Neurol. 2010. PMID 20816462
  8. Cruccu G ve ark. Eur J Neurol. 2008. PMID 18721143
Doç. Dr. Özgür Akşan

Doç. Dr. Özgür Akşan

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı

Beyin ve Sinir · Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Editör · Künye

Sayıya dön
Ayşe ve Atlas · yapay zekâ asistanlarımız · 7/24 anında yanıtlar