Karbamazepin, trigeminal nevraljide ilk tercih edilen ilaçlardan biridir.1,2 Başlangıç dozu 200 mg/gün, kademeli artırılır. Yan etkiler: uyuklama, baş dönmesi, karaciğer enzim yüksekliği, lökopeni.
Okskarbazepin ve karbamazepin trigeminal nevraljide ilk seçenek tedavilerdir ve benzer etkinliğe sahiptir, ancak her ikisi de tedaviyi sınırlandırabilecek yan etkilere neden olabilir.2,3
Gabapentin, pregabalin, baklofen: İkinci hat tedaviler veya kombinasyon olarak kullanılır.
Zamanla ilaç etkinliği azalabilir (tol erans gelişimi) — bu durumda cerrahi seçenekler gündeme gelir.
Mikrovasküler Dekompresyon (MVD)
En etkili ve en uzun süreli sonuç veren cerrahi tedavidir. Retrosigmoid kraniotomi ile trigeminal sinir kökü görüntülenir, bası yapan damar sinirden uzaklaştırılır ve araya Teflon sponge yerleştirilir.
Mikrovasküler dekompresyon (MVD) cerrahisinin başlangıç başarı oranı %90'ın üzerindedir ve 5 yıla kadar olan takiplerde %93 civarında başarı bildirilmektedir.4,5 Avantaj: Yüzde uyuşukluk bırakmaz (sinire dokunulmaz).
Perkütan Yöntemler
Radyofrekans Termokoagülasyon (RFT): İğne ile Meckel kavitesine ulaşılır, sinir ganglionuna kontrollü ısı uygulanır. Radyofrekans termokoagülasyonun (RFT) başarı oranı yüksektir, ancak yüz uyuşukluğu riski ve nüks oranı da yüksektir.6,7
Gliserol Enjeksiyonu: Ganglion çevresine gliserol enjeksiyonu ile kimyasal lezyon. En az invaziv perkütan yöntem.
Dezavantaj: yüzde uyuşukluk — hastaların çoğunda bir dereceye kadar görülür, belirgin uyuşukluk yaklaşık %50'dir; nüks oranı daha yüksektir.
Gamma Knife Radyocerrahi
Stereotaktik çerçeve ile sinir köküne yüksek doz radyasyon (80-85 Gy) odaklanır. Ameliyatsız yöntemdir. İleri yaş veya genel durum bozukluğu olan hastalar için ideal.
Tedavi Algoritması
İlaç tedavisi → yetersiz veya tolere edilemez → genç/sağlıklı hasta: MVD → ileri yaş/komorbidite: perkütan yöntemler veya Gamma Knife.8
→ Sonraki sayfa: S43 — Kubital Tünel Sendromu
Radyofrekans tedavisinde yaklaşık %50 oranında belirgin yüz uyuşukluğu olur.
Kaynaklar
- Snel BJ ve ark. Pain Pract. 2025. PMID 40384548
- Rana MH ve ark. Biomedicines. 2023. PMID 37892981
- Di Stefano G ve ark. Expert Rev Neurother. 2017. PMID 28829200
- Ahmadi R ve ark. Dtsch Arztebl Int. 2024. PMID 39475707
- Park CK ve ark. J Korean Neurosurg Soc. 2022. PMID 35430788
- Liu G ve ark. Front Neurol. 2018. PMID 30713521
- Li Y ve ark. J Pain Res. 2019. PMID 31303785
- Toda K. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2008. PMID 18657454
Doç. Dr. Özgür Akşan
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Beyin ve Sinir · Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Editör · Künye
