Anatomi
Brakiyal pleksus C5-T1 sinir köklerinden oluşur ve boyundan çıkıp koltuk altına uzanarak tüm üst ekstremite innervasyonunu sağlar.
Yaralanma Tipleri
Supraklaviküler (üst tip — Erb-Duchenne): C5-C6 tutulumu. Omuz abdüksiyon ve dış rotasyon kaybı, dirsek fleksiyonunda zayıflık. En sık motorsiklet kazalarında görülür.1,2
İnfraklaviküler (alt tip — Klumpke): C8-T1 tutulumu. El intrinsik kaslarında güçsüzlük, Horner sendromu eşlik edebilir.
Total pleksus yaralanması: Tüm kol fonksiyonlarında kayıp. Kök avülsiyonu (preganglionik) en kötü prognoza sahiptir.3,4
Tedavi
Düzelme yoksa cerrahi eksplorasyon + sinir grefti/transferi. Avülsiyonda: sinir transferleri (örn: interkostal sinirler → müskülokütan sinir). Geç dönemde: tendon transferleri, artrodez.
Torasik Outlet Sendromu (TOS)
Nedir?
Boyun ile koltuk altı arasındaki dar geçitte (torasik outlet) brakiyal pleksus ve/veya subklavyen damarlara baskı sonucu gelişen semptom kompleksidir.
Tipleri
Nörojenik TOS (%95): Sinir basısı, kolda ağrı, uyuşma, güçsüzlük.5 Genellikle genç kadınlarda, uzun boyunlu kişilerde. Whiplash sonrası sık.
Venöz TOS (%3): Subklavyen ven trombozu (Paget-Schroetter sendromu). Kolda şişme, morarma.
Arteriyel TOS (%2): Subklavyen arter basısı. Kolda soğukluk, nabız kaybı, embolizasyon riski.
Tedavi
Nörojenik TOS'ta öncelikle fizik tedavi (postür düzeltme, omuz güçlendirme, skalenler germe).
→ Sonraki sayfa: S47 — Normal Basınçlı Hidrosefali
Kaynaklar
- Kaiser R ve ark. Neurosurg Rev. 2020. PMID 30014280
- Soldado F ve ark. Hand Surg Rehabil. 2016. PMID 27117025
- Chuang DC. Semin Plast Surg. 2010. PMID 21286305
- Songcharoen P ve ark. J Hand Surg Am. 2001. PMID 11721251
- Masocatto NO ve ark. Rev Col Bras Cir. 2019. PMID 31859722
- de Azevedo FAS ve ark. Acta Ortop Bras. 2019. PMID 31798318
Doç. Dr. Özgür Akşan
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Beyin ve Sinir · Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Editör · Künye
