Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

ACTH Adenomu (Cushing)

Hipofiz bezindeki iyi huylu bir tümörün vücutta kortizol (stres hormonu) fazlalığına yol açtığı durumdur.

Randevu Al WhatsApp
H02 Konu Rehberi

Kafa Tabanı ve Hipofiz Cerrahisi

Bu rehber sayfa, Kafa Tabanı ve Hipofiz Cerrahisi kapsamındaki 10 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Belirtiler

Yüzün yuvarlaklaşması (ay yüzü) ve gövde-karın bölgesinde kilo artışı
Ciltte geniş, mor-kırmızı çatlaklar; kolay morarma ve geç iyileşen yaralar
Kol ve bacaklarda kas güçsüzlüğü (sandalyeden kalkmakta, merdiven çıkmakta zorluk)
Yüksek tansiyon ve kan şekeri yüksekliği
Kemiklerin zayıflaması (kemik erimesi), kemik ağrıları
Ruhsal değişiklikler: çökkünlük, gerginlik, uyku ve hafıza sorunları; kadınlarda adet düzensizliği

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

Burundan girilerek yapılan kapalı (endoskopik) ameliyatla tümörün çıkarılması (ilk basamak)
Kortizol üretimini baskılayan ağızdan ilaç tedavileri (örneğin ketokonazol, metirapon)
Diğer seçeneklerin yetersiz kaldığı durumlarda ışın tedavisi (radyoterapi)
Gerektiğinde, hekim kararıyla böbrek üstü bezlerinin kapalı yöntemle alınması

ACTH Adenomu (Cushing) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Cushing hastalığı tehlikeli mi?▼
Tedavi edilmeyen Cushing hastalığı ciddi olabilir; sürekli yüksek kortizol, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kemik erimesi, pıhtı eğilimi ve bağışıklığın zayıflaması gibi sorunlara yol açar ve kalp-damar riskini artırır. İyi haber, çoğu hastada tedaviyle (özellikle başarılı ameliyatla) kortizol normale döner ve bu riskler azalır. Bu yüzden erken tanı ve tedavi önemlidir.
Q2.Ameliyattan sonra neden hormon ilacı almam gerekebilir?▼
Başarılı ameliyattan sonra, uzun süre yüksek kortizole alışmış olan sağlıklı hipofiz-böbrek üstü sistemi bir süre yeterli kortizol üretemez. Bu geçiş döneminde vücudun ihtiyacını karşılamak için dışarıdan kortizol (hap) verilir. Bu durum çoğu zaman geçicidir; sistem toparlandıkça ilaç hekim kontrolünde kademeli azaltılır. Bu, ameliyatın başarılı olduğunun da bir göstergesi olabilir.
Q3.Belirtiler ameliyattan sonra geçer mi?▼
Kortizol normale döndüğünde belirtilerin çoğu zamanla geriler: kilo dağılımı düzelir, tansiyon ve şeker iyileşir, kas gücü artar, ruh hali ve cilt değişiklikleri düzelir. Bu iyileşme aylar içinde kademeli olur, hemen değil. Kemik erimesi gibi bazı etkilerin düzelmesi daha uzun sürebilir. Düzenli takip, iyileşmeyi ve olası nüksü izlemek için gereklidir.
Q4.Tümör neden MR'da görülemeyebiliyor?▼
Cushing hastalığına yol açan hipofiz tümörü çoğu zaman birkaç milimetrelik çok küçük bir adenomdur; bu kadar küçük tümörler MR'da her zaman seçilemeyebilir. Bu durumda tümörün hangi tarafta olduğunu belirlemek için, hipofizden kan toplayan damarlardan örnek alan özel bir işlem (petrozal sinüs örneklemesi) gerekebilir. Bu, ameliyatı yönlendirmeye yardımcı olur.
Q5.Tanı neden bu kadar aşamalı?▼
Çünkü iki ayrı soruya yanıt aranır: önce gerçekten kortizol fazlalığı var mı (idrar, tükürük ve baskılama testleriyle), sonra bu fazlalık hipofizden mi kaynaklanıyor (ACTH ölçümü ve hipofiz MR'ı ile). Kortizol yüksekliğinin başka nedenleri de olabileceği için bu basamaklı yaklaşım, doğru tanı ve doğru tedavi için gereklidir. Aceleci tanı yanlış tedaviye yol açabilir.
Q6.Ameliyat dışında hangi seçenekler var?▼
Ameliyatın yeterli olmadığı ya da uygun olmadığı durumlarda, kortizol üretimini baskılayan ağızdan ilaçlar (örneğin ketokonazol, metirapon) kullanılır. Bunların da yetersiz kaldığı durumlarda ışın tedavisi ya da seçilmiş hastalarda böbrek üstü bezlerinin alınması gündeme gelebilir. Tedavi, hastanın durumuna göre tek tek ya da birlikte planlanır; amaç kortizolü kontrol altına almaktır.

Kaynaklar

  1. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023.
  2. Winn HR, ed. Youmans and Winn Neurological Surgery. 6th ed. Elsevier; 2011.
  3. Melmed S, ed. The Pituitary. 4th ed. London: Academic Press/Elsevier; 2017.
  4. Honegger J, Reincke M, Petersenn S, eds. Pituitary Tumors: A Comprehensive and Interdisciplinary Approach. London: Academic Press/Elsevier; 2021.
  5. Nieman LK, Biller BMK, Findling JW, et al. Treatment of Cushing's Syndrome: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2015:2807-2831.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

A

Sağlık profesyonelleri için detaylı bilgi

Bu hastalığın kapsamlı akademik makalesi BVS-Pedia Akademi'de yayında.

Akademi makalesine git

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Tüm Hastalık Kategorileri

23 kategori, 134 nöroşirürji hastalığı

🧠

Beyin Tümörleri

16 hastalık

🦴

Omurga Cerrahisi

9 hastalık

❤️

Vasküler

9 hastalık

👶

Pediatrik

7 hastalık

⚡

Fonksiyonel

4 hastalık

🚑

Travma

10 hastalık

💊

Ağrı Tedavisi

8 hastalık

Tümünü Gör

134 hastalık

Tüm Hastalıkları Görüntüle

İletişim ve Randevu

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Telefon

+90 (232) 404 00 61

WhatsApp

+90 (532) 414 35 35

E-posta

[email protected]

Adres

Ziya Gökalp Blv. No:28 D:1-2
35220 Konak/İzmir

Website

www.drozguraksan.com

Online Randevu Al WhatsApp ile İletişim

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

İyi huylu ve kötü huylu beyin tümörlerinin cerrahi tedavisi, beyin damar hastalıkları ve hidrosefali tedavisi.

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla →

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

A

Akademi

BVSpedia

"Tıbbi bilgiyi herkes için ücretsiz, özgür ve erişilebilir kılmak"

Popüler Makaleler:

Tüm Makaleleri Gör
B

Bölümler

Uzmanlık Alanları

Ana Bölümler:

16 Bölümün Tümünü Gör
C

Tedaviler

Ameliyat Teknikleri

Popüler Ameliyatlar:

Tüm Cerrahileri Gör
H

Hastalıklar

134 Nöroşirürji

Sık Arananlar:

134 Hastalığı Gör

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Randevu AlSık Sorulan Sorular

SİZİN YERİNİZ

Ana Sayfa/Hastalıklar/Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)/ACTH Adenomu (Cushing)
🏠Ana Sayfa📋Tüm Hastalıklar🏥Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)📞İletişim

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Randevu AlWhatsApp ile İletişim
← Tüm Hastalıklara DönKranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) Sayfasını Gör →
ACTH Adenomu (Cushing) (ICD-10: D35.2) Tedavisi | Doç. Dr. Özgür AKŞAN