Ensefalosel (Beyin Fıtığı)

Kafatasındaki doğuştan bir açıklıktan beyin dokusunun ya da beyin zarlarının dışarı doğru çıkmasıdır.

H02 Konu Rehberi

Kafa Tabanı ve Hipofiz Cerrahisi

Bu rehber sayfa, Kafa Tabanı ve Hipofiz Cerrahisi kapsamındaki 10 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Belirtiler

Ense, tepe veya alın bölgesinde yumuşak, doğuştan kese benzeri şişlik
Alın-burun kökü tipinde gözler arası mesafenin geniş olması, yüz şekil farklılığı
Kafa tabanı tipinde tek taraflı burun tıkanıklığı veya burundan berrak sıvı gelmesi
Beyin-omurilik sıvısı birikimine (hidrosefali) bağlı baş çevresinin büyümesi, bıngıldakta gerginlik
Beslenme güçlüğü, huzursuzluk, kusma
Bazı bebeklerde gelişimde gecikme veya bayılma nöbetleri

Tanı Yöntemleri

Tanı çoğu zaman gebelik sırasında ultrason ile başlar; ayrıntı için anne karnındayken MR çekilebilir. Doğumdan sonra muayene ile görünür kese değerlendirilir. Kesin değerlendirme için ilaçlı beyin MR'ı altın standarttır; kemikteki açıklığı net göstermek için tomografi ve damar yapıları için özel MR incelemeleri de yapılabilir.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi cerrahidir. Amaç, dışarı çıkan dokuyu uygun şekilde değerlendirip kafatasındaki açıklığı kapatmak, beyin zarını onarmak ve görünümü düzeltmektir. Ameliyatın zamanlaması bebeğin durumuna, kesenin yerine ve büyüklüğüne göre planlanır. Eğer beyin-omurilik sıvısı birikimi (hidrosefali) eşlik ediyorsa, bunun için ayrıca bir boşaltma (şant) işlemi gerekebilir.

Cerrahi onarım: açıklığın kapatılması ve beyin zarının tamiri
Alın-burun kökü tipinde görünümü düzeltici (kozmetik) onarım
Eşlik eden sıvı birikimi (hidrosefali) için şant ameliyatı
Ameliyat sonrası çocuk nörolojisi ve gelişim takibi

Ensefalosel (Beyin Fıtığı) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Ensefalosel gebelikte fark edilebilir mi?
Birçok ensefalosel, gebelik sırasında yapılan rutin ultrason taramasında saptanabilir. Ayrıntılı değerlendirme için anne karnındayken MR çekilebilir. Erken fark edilmesi, doğumun ve sonrasındaki tedavinin uygun bir merkezde, gerekli ekiple birlikte planlanmasına olanak tanır.
Q2.Folik asit gerçekten koruyucu mu?
Evet. Gebelik öncesinde ve ilk dönemde yeterli folik asit alımının, ensefalosel gibi sinir sistemi gelişim kusurlarının görülme sıklığını azalttığı bilinmektedir. Bu nedenle gebelik planlayan kadınlara hekim önerisiyle folik asit kullanımı tavsiye edilir. Koruyucu etki için doğru zamanda başlanması önemlidir.
Q3.Ameliyat ne zaman yapılır?
Ameliyatın zamanlaması; kesenin yeri, büyüklüğü, üzerini örten cilt durumu ve bebeğin genel sağlığına göre planlanır. Açıkta kalan ya da örtüsü ince olan keselerde ameliyat erken gündeme gelir. Karar, çocuk beyin cerrahisi ekibi tarafından her bebek için ayrı verilir.
Q4.Ameliyat sonrası çocuğun gelişimi nasıl olur?
Gidişat; kese içindeki beyin dokusunun miktarına, yerine ve eşlik eden başka beyin sorunları olup olmadığına bağlıdır. Küçük ve içinde beyin dokusu az olan keselerde gelişim genellikle daha iyidir. Düzenli takip, gelişimsel destek ve gerektiğinde rehabilitasyon, çocuğun en iyi potansiyeline ulaşmasına yardımcı olur.
Q5.Hidrosefali (su toplanması) neden eşlik edebilir?
Ensefaloselde beyin sıvısının dolaşımı etkilenebildiği için bir kısım bebekte sıvı birikimi (hidrosefali) görülür. Bu durumda, fazla sıvıyı boşaltmak için ayrıca bir şant işlemi gerekebilir. Bebek, baş çevresinin büyümesi ve basınç belirtileri açısından ameliyat sonrası da yakından izlenir.
Q6.Kafa tabanı tipi neden geç fark edilebilir?
Ense veya tepedeki keseler dışarıdan görülürken, kafa tabanına doğru olan ensefaloseller dıştan belli olmayabilir ve tek taraflı burun tıkanıklığı ya da burundan berrak sıvı gelmesi gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Bu tip, basit bir burun sorunuyla karışabildiği için tanı gecikebilir; bu yüzden ısrarlı tek taraflı şikayetler değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

  1. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023.
  2. Winn HR, ed. Youmans and Winn Neurological Surgery. 6th ed. Elsevier; 2011.
  3. Di Rocco C, Pang D, Rutka JT, eds. Textbook of Pediatric Neurosurgery. Springer; 2020.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Ensefalosel (Beyin Fıtığı) (ICD-10: Q01) Tedavisi | Doç. Dr. Özgür AKŞAN