Epidural Hematom

Kafatası ile beyin zarı arasında kanama

BVS-CD:H08.1a

ICD-10:S06.4

Alt:S06.4

Randevu Al WhatsApp

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

H08 Konu Rehberi

Travmatik Beyin Hasarları

Bu rehber sayfa, Travmatik Beyin Hasarları kapsamındaki 9 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

AGenel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Epidural hematom (ekstradural hematom, EDH), kafatası iç yüzeyi ile dura mater arasında kanama birikmesidir. Tüm travmatik intrakranial hematomların %5-15'ini oluşturur, ancak hızla tanı ve tedavi edilmezse ölümcül olabilir. EDH tipik olarak travma sonrası gelişir ve çoğunlukla orta meningeal arterin (arteria meningea media) temporal kemik fraktürü ile laserasyonu sonucu oluşur. Arteria meningea media anterior dalı en sık yaralanan damar olup, temporal bölge EDH'lerin %66'sının lokalizasyonudur. Ancak EDH frontal, parietal, oksipital veya posterior fossa bölgelerinde de oluşabilir. Arteriyel kanamalar en sık ve en tehlikelidir, ancak EDH'lerin %10-30'u venöz kaynaklıdır (duralar venöz sinüs veya diploik ven yırtıkları).

EDH genellikle genç erişkinlerde ve çocuklarda görülür çünkü yaşlılarda dura kemik periyostuna daha sıkı yapışıktır ve epidural aralık daha az genişleyebilir. Temporal kemik fraktürü (en sık lineer fraktür) EDH'lerin yaklaşık %75-90'ına eşlik eder, ancak fraktür olmadan da oluşabilir (özellikle esneklik gösteren çocuk kafatasında). EDH genellikle düşük etkili travmalardan (düşme, spor yaralanmaları) sonra gelişebilir, bu nedenle banal görünen kafa travmaları bile dikkatle değerlendirilmelidir. Kanama genellikle arteriyel basınç altında hızla birikir ve saatler içinde kitle etkisi yaratır, ancak venöz EDH'ler daha yavaş progresyon gösterebilir.

Klasik klinik prezentasyon 'lucid interval' (açık dönem) ile karakterizedir: travma anında kısa süreli bilinç kaybı, ardından hasta uyarık ve bilinçli olur (dakikalar ile saatler arası), sonra hematom genişledikçe klinik kötüleşme, progresif bilinç bulanıklığı, hemiparezi, anizokori (ipsilateral pupil dilatasyonu - 3. sinir basısı) ve koma gelişir. Ancak klasik lucid interval sadece hastaların %20-50'sinde görülür. Çoğu hasta travma sonrası sürekli bilinç bulanıklığı gösterir veya hiç bilinç kaybı yaşamaz. Cushing triadı (hipertansiyon, bradikardi, düzensiz solunum) geç bulgu olup, beyin sapı herniasyonunu gösterir ve kötü prognozdur.

Belirtiler

Travma sonrası baş ağrısı

Lucid interval (açık dönem) sonrası bilinç kaybı

Anizokori (pupilla büyüklük farkı)

Hemiparezi

Bulantı ve kusma

Bradikardi ve hipertansiyon

Tanı Yöntemleri

Acil beyin BT epidural hematom tanısında altın standarttır. Klasik BT görünümü 'bikonveks' (konveks lens şekilli, lentiform) veya 'lensiform' hiperdens (beyaz) kitle lezyonudur. EDH suturaları geçmez çünkü dura bu noktalarda kemik periostuna sıkıca yapışmıştır, bu nedenle hematom sutura boyunca sınırlandırılır. Bu özellik subdural hematomlardan (hilal şekilli ve suturaları geçer) ayırt ettirir. En sık lokalizasyon temporoparietal bölgedir, ancak frontal, oksipital veya posterior fossa EDH'leri de görülebilir. Kemik pencere görüntülemede kafatası fraktür hattı %75-90 hastada saptanır.

BT'de hematom hacmi hesaplanır (genellikle ABC/2 formülü ile). 30 mL üzeri hacim veya 15 mm üzeri kalınlık acil cerrahi endikasyonudur. Orta hat kayması (midline shift) 5 mm üzerinde ise beyin herniasyonu riski yüksektir. İzointens veya hipodens alanlar hematom içinde aktif kanamanı veya serum ayrışmasını gösterebilir ('swirl sign' aktif kanamayı düşündürür). BT anjiografi nadiren gereklidir, ancak duraler venös sinüs yaralanması veya psödoanevrizma şüphesinde yapılabilir.

Posterior fossa EDH'leri özellikle tehlikelidir çünkü hızla beyin sapı kompresyonuna ve obstrüktif hidrosefaliye yol açar. BT'de oksipital kemikte fraktür, transvers veya sigmoid sinüs boyunca bikonveks hematom ve 4. ventrikül kompresyonu görülür. Çocuklarda kafatası elastisitesi nedeniyle fraktür olmadan da EDH gelişebilir. Vertebral arter yaralanması posterior fossa EDH ile birlikte olabilir ve DSA veya BTA ile değerlendirilmelidir.

Tedavi Yöntemleri

Epidural hematom nörocerrahi acilidir ve erken tanı ile tedavi mortalite ve morbiditeyi önemli ölçüde azaltır. Tedavi kararı hematom boyutu, hastanın nörolojik durumu ve klinik progresyona göre verilir. Acil cerrahi endikasyonları: hematom kalınlığı >15 mm, hematom hacmi >30 mL, orta hat kayması >5 mm, Glasgow Koma Skalası (GKS) skorunda düşüş, pupil anizokori varlığı, progresif nörolojik kötüleşme, posterior fossa EDH (herhangi bir boyutta). Cerrahi olarak kraniotomi ile hematom boşaltma, kanama kaynağının kontrolü (meningeal arter koagülasyonu veya ligasyonu) ve dura tamiratı yapılır. Kanama kontrolü sağlandıktan sonra duraya dikiş ile veya fibrin yapıştırıcı ile tekrar kemik periostuna tutturulur (epidural aralığı kapatmak için).

Küçük (<30 mL, <15 mm), asemptomatik veya minimal semptomatik EDH'lerde (özellikle GKS 15, pupiller eşit) konservatif tedavi ve yakın nörolojik monitörizasyon uygulanabilir. Konservatif tedavi protokolü: nöro-yoğun bakım takibi, seri nörolojik muayene (her 1-2 saatte), 6-8 saat sonra kontrol BT, hasta/aile bilgilendirilmesi ve onayı. Klinik kötüleşme veya BT'de hematom büyümesi durumunda acil cerrahi yapılır. Posterior fossa EDH'leri daha az tahmin edilebilir ve hızla kötüleşebileceğinden konservatif yaklaşım çok daha seçici uygulanmalıdır.

Cerrahi teknik: hastaların çoğunda geniş kraniotomi yapılır (standart temporoparietal kraniotomi). Dura kaldırılır, hematom boşaltılır, epidural alan irrigasyonla temizlenir, kanama kaynağı (meningeal arter) koagüle edilir veya klipslenir. Kemik fraktür hattından gelen kanama kemik mumu ile kontrol edilir. Burr hole drenajı (1-2 delik açılarak aspirasyon) nadiren kullanılır ve genellikle yetersizdir çünkü EDH hematomları organize ve pıhtılı olabilir. Posterior fossa EDH'lerinde suboksipital kraniotomi yapılır, gerekirse eksternal ventriküler drenaj (EVD) ile hidrosefali tedavi edilir.

Erken müdahale prognozu dramatik şekilde iyileştirir: travma sonrası ilk 1-2 saat içinde opere edilen bilinçli hastalar (GKS 13-15) neredeyse %100 tam iyileşme gösterir. Koma (GKS ≤8) ve bilateral pupil dilatasyonu gelişmişse mortalite %50'yi aşar. Genel mortalite oranı %5-15 arasındadır, ancak geç tanı ve tedavide %25-50'ye çıkar. Uzun dönem sonuçlar genellikle iyidir çünkü EDH genellikle beyin parankimine direkt hasar vermez (hasar genellikle kitle etkisine sekonderdir). Postoperatif dönemde anti-epileptik profilaksi (genellikle levetiracetam veya fenitoin, 1 hafta) önerilir. Kontrol BT 24-48 saat sonra yapılır. Travmatik beyin hasarı eşlik ediyorsa rehabilitasyon programı gerekebilir.

Acil Kraniotomi

Hematom Boşaltma

Burr Hole Drenajı

Yoğun Bakım Takibi

Tedavi Rotası

İlgili Tedaviler

Bu hastalıkla birlikte en sık incelenen cerrahi ve girişimsel seçenekler.

4 bağlantı

Epidural Hematom Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Epidural hematom acil ameliyat gerektirir mi?▼

Büyük epidural hematomlar (>30 mL, >15 mm kalınlık, orta hat kayması >5 mm) veya nörolojik kötüleşme gösteren hastalar acil ameliyat gerektirir. Erken müdahale (travma sonrası 1-2 saat içinde) hayat kurtarıcıdır ve tam iyileşme sağlar. Küçük, asemptomatik hematomlar yakın monitörizasyon ile izlenebilir. Posterior fossa EDH her boyutta acil cerrahi gerektirir.

Q2.Lucid interval nedir?▼

Klasik prezentasyon şeklidir: travma sonrası kısa bilinç kaybı, sonra hasta uyarık olur (dakikalar-saatler), ardından hematom büyüdükçe tekrar bilinç bozukluğu, koma gelişir. Ancak bu sadece %20-50 hastada görülür. Çoğu hasta travma sonrası sürekli bilinç bulanıklığı gösterir. Lucid interval görülmesi erken tanı fırsatı verir.

Q3.Epidural hematom subdural hematomdan nasıl ayırt edilir?▼

BT'de epidural hematom bikonveks (konveks lens şekilli), suturaları geçmez. Subdural hematom hilal (yarım ay) şeklinde, suturaları geçer. Epidural genellikle temporal bölgede, kafatası fraktürü ile birliktedir. Subdural daha geniş yayılım gösterir. Her ikisi de acil nörocerrahi gerektiren durumlar olabilir.

Q4.Epidural hematom prognozu nasıldır?▼

Erken tanı ve tedavi ile prognoz mükemmeldir. Bilinçli hastalarda (GKS 13-15) ilk 1-2 saat içinde ameliyat edilirse %95-100 tam iyileşme sağlanır. Koma (GKS ≤8) ve bilateral pupil dilatasyonu gelişmişse mortalite %50'yi aşar. Genel mortalite %5-15'tir ancak geç tanıda %25-50'ye çıkar.

Q5.Küçük epidural hematom izlenebilir mi?▼

Evet, küçük (<30 mL, <15 mm kalınlık), asemptomatik, stabil nörolojik durumlu (GKS 15) hastalarda konservatif tedavi ve yakın monitörizasyon uygulanabilir. Nöro-yoğun bakımda seri nörolojik muayene ve 6-8 saat sonra kontrol BT çekilir. Klinik kötüleşme veya hematom büyümesi varsa acil ameliyat yapılır.

Detaylı rehber yükleniyor...

Bu Sayfayı Paylaşın

Bilgilendirici içeriği sevdiklerinizle paylaşın

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Tüm Hastalık Kategorileri

23 kategori, 134 nöroşirürji hastalığı

🧠

İletişim ve Randevu

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Telefon

+90 (232) 404 00 61

+90 (532) 414 35 35

E-posta

info@drozguraksan.com

Adres

Ziya Gökalp Blv. No:28 D:1-2
35220 Konak/İzmir

Website

www.drozguraksan.com

Online Randevu Al WhatsApp ile İletişim

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

İyi huylu ve kötü huylu beyin tümörlerinin cerrahi tedavisi, beyin damar hastalıkları ve hidrosefali tedavisi.

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla →

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Akademi

BVSpedia

"Tıbbi bilgiyi herkes için ücretsiz, özgür ve erişilebilir kılmak"

Popüler Makaleler:

Tüm Makaleleri Gör

Bölümler

Uzmanlık Alanları

Ana Bölümler:

16 Bölümün Tümünü Gör

Tedaviler

Ameliyat Teknikleri

Popüler Ameliyatlar:

Tüm Cerrahileri Gör

Hastalıklar

134 Nöroşirürji

Sık Arananlar:

134 Hastalığı Gör

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Randevu Al Sık Sorulan Sorular

SİZİN YERİNİZ

Ana Sayfa/Hastalıklar/Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)/Epidural Hematom

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) - Diğer Hastalıklar

Beyin Tümörü Glioblastoma (GBM)Akustik Nöroma Astrositoma Beyin Metastazları Ependimoma Gliom Hipofiz Adenomu

🏠Ana Sayfa 📋Tüm Hastalıklar 🏥Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)📞İletişim

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Randevu Al WhatsApp ile İletişim

← Tüm Hastalıklara Dön Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) Sayfasını Gör →

Epidural Hematom

Travmatik Beyin Hasarları

AGenel Bakış

Hastalık Nedir?

Belirtiler

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

İlgili Tedaviler

Dekompresif Kranyotomi Tek Tarafli

Subdural Hematom Drenaji Burr Hole Ile Tek Tarafli

Epidural Hematom Drenaji Kranyotomi Ile

Kranyoplasti Otojen Greft Ile

Epidural Hematom Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu Sayfayı Paylaşın

İlgili Hastalıklar

Subdural Hematom

Beyin Kanaması

Beyin Tümörü

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

Tüm Hastalık Kategorileri

Beyin Tümörleri

Omurga Cerrahisi

Vasküler

Pediatrik

Fonksiyonel

Travma

Ağrı Tedavisi

Tümünü Gör

İletişim ve Randevu

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

MR Görüntülerinizi Yollayın

Hizmetlerimiz

Akademi

Bölümler

Tedaviler

Hastalıklar

SİZİN YERİNİZ

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) - Diğer Hastalıklar

Yardıma mı ihtiyacınız var?

İlgili Tedaviler

Dekompresif Kranyotomi Tek Tarafli

Subdural Hematom Drenaji Burr Hole Ile Tek Tarafli

Epidural Hematom Drenaji Kranyotomi Ile

Kranyoplasti Otojen Greft Ile

Bu Sayfayı Paylaşın