Subdural Hematom

Beyin zarları arasında kanama

Randevu Al WhatsApp

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Subdural hematom (SDH), dura mater ile araknoid zar arasındaki subdural aralıkta kan birikmesidir. Tüm travmatik intrakranial hematomların %10-20'sini oluşturur ve özellikle yaşlı popülasyonda sık görülür. Subdural hematomlar zamana göre akut (0-3 gün), subakut (3-21 gün) ve kronik (>21 gün) olarak sınıflandırılır. Kanama kaynağı genellikle kortikal venlerin (bridging venlerin) dura ile birleşme noktalarında yırtılması, kortikal kontüzyon alanlarından kanama veya nadiren kortikal arter laserasyonlarıdır. Beyin atrofisi olan yaşlılarda bridging venler gergin ve kırılgan olduğundan minimal travma bile SDH'ye yol açabilir. Antikoagulan veya antiplatelet tedavi alan hastalar yüksek risk taşır.

Akut subdural hematom (aSDH) genellikle ciddi kafa travması sonrası gelişir ve yüksek mortalite (%40-60) ile seyreder. aSDH sıklıkla eşlik eden beyin kontüzyonu, diffüz aksonal hasar ve beyin ödemi ile birlikte görülür, bu nedenle prognoz genellikle kötüdür. En sık mekanizma hızlanma-yavaşlama (acceleration-deceleration) yaralanmaları (trafik kazaları, yüksekten düşme), doğrudan darbe veya penetran travmadır. Bazal dura ile temporal lob arasında, konveksitede veya interhemisferik aralıkta lokalize olabilir. Masif aSDH hızla orta hat kaymasına, uncal herniasyon (pupil dilatasyonu, kontralateral hemipleji, bilinç kaybı) veya santral herniasyon (bilateral deserebasyon, koma, ölüm) yol açar.

Kronik subdural hematom (cSDH) genellikle minör veya hatırlanmayan travma sonrası yaşlılarda ve antikoagulan kullananlarda görülür. Ortalama yaş 60-70'dir. Başlangıçtaki küçük kanama zamanla organize olur, hematom etrafında neovaskülarize kapsül (hematom membranı) oluşur. Bu kapsülden tekrarlayan mikro kanamalar olur ve hematom yavaş büyür (haftalar-aylar içinde). Bilateral cSDH %15-25 hastada görülür. Risk faktörleri: ileri yaş, beyin atrofisi (alkolizm, demans, hidrosefali şantı), antikoagulan/antiplatelet kullanımı, epilepsi (travma riski), hemodiyaliz, koagülopati, kronik karaciğer hastalığı.

Subakut subdural hematom (subacute SDH) akut ve kronik arasında geçiş formudur. Hematom organize olmaya başlar, ancak henüz tam kapsülleşmemiştir. Klinik prezentasyon akut ve kronik SDH arasında değişkenlik gösterir. Bazen başlangıçta küçük aSDH zamanla büyüyerek subakut veya kronik forma progrese edebilir.

İlgili Görsel

Subdural hematom — kafatası ile beyin arasında hilal (kresent) şeklinde kan koleksiyonu, beyin kitle etkisiyle itilmiş; özgün tıbbi atlas tarzı anatomik illüstrasyon

Belirtiler

Baş ağrısı

Konfüzyon ve bilinç değişikliği

Hemiparezi

Yürüme bozukluğu

Konuşma güçlüğü

Nöbetler

Tanı Yöntemleri

Beyin BT subdural hematom tanısında ilk seçenektir. Karakteristik BT görünümü 'hilal' (crescent) veya 'yarım ay' şeklinde, konveksiteyi takip eden hiperdens (akut), izodens (subakut) veya hipodens (kronik) koleksiyondur. aSDH suturaları geçer (dura kemik periostuna gevşek yapışmıştır) ve geniş yayılım gösterir, bu özellik epidural hematomdan (suturaları geçmez) ayırır. Orta hat kayması (midline shift) sıklıkla hematom kalınlığından daha fazladır çünkü eşlik eden beyin ödemi ve kontüzyon kitle etkisini artırır. Subfalsin herniasyon (singulat girus herniasyonu), uncal herniasyon veya tonsillar herniasyon bulguları değerlendirilir.

Akut SDH BT'de hiperdens (beyaz) görünür (taze kan 60-80 Hounsfield Unit). Subakut dönemde (3-21 gün) hematom beyin dokusu ile izodens olabilir (hemoglobin yıkımı nedeniyle), bu durumda 'gizli' veya 'missing' SDH tanı zorluğu yaratır; sulkus silinmesi, ventrikül asimetrisi, gri-beyaz cevher sınırının kaybolması gibi indirekt bulgular önemlidir. Kontrastlı BT'de hematom membranının kontrast tutması izodens SDH tanısına yardımcı olur. Kronik SDH (>21 gün) hipodens (siyah, 20-30 HU) görünür, ancak içinde tekrarlayan mikro kanamalar varsa karışık dansiteli olabilir (hiperdens septa veya tabakalar). Septasyonlar ve membranlar kapsül oluşumunu gösterir.

MR görüntüleme özellikle izodens SDH veya kronik SDH'nin yaşını belirlemede değerlidir. Hematom sinyali zamana göre değişir: hiperakut T1 izointens/T2 hiperintens, akut T1 izointens/T2 hipointens, subakut T1 ve T2 hiperintens, kronik T1 ve T2 hipointens veya CSF ile izodens. FLAIR sekansı kronik SDH'yi (hiperintens) BOS'tan (hipointens) ayırt eder. Gradient echo veya SWI sekansları hematom içindeki mikro kanamalarını gösterir. Kontrastlı MR hematom membranını (iç ve dış membran) gösterir. MR venografi serebral venöz sinüs trombozu (nadiren SDH nedeni) ekarte etmek için yapılabilir.

Tedavi Yöntemleri

Akut subdural hematom tedavisi acil nörocerrahi müdahalesi gerektirir. Cerrahi endikasyonlar: hematom kalınlığı >10 mm, orta hat kayması >5 mm, Glasgow Koma Skalası (GKS) skoru <9 veya 2 puan düşüş, pupil anizokori, progresif nörolojik kötüleşme, intrakranial basınç (ICP) >20 mmHg. Cerrahi dekompresif kraniotomi ve hematom boşaltması ile yapılır. Geniş kraniyotomi (genellikle frontotemporo-parietal) ile dura açılır, subdural pıhtılar boşaltılır, subdural alan irrigasyon ile temizlenir, kanama kaynakları (kortikal laserasyonlar, bridging venler) kontrol edilir. Eşlik eden beyin ödemi ve kontüzyonu nedeniyle dekompresif kraniektomi (kemik flebi geçici olarak çıkarılır) uygulanabilir; bu özellikle masif ödem ve herniasyon riskinde hayat kurtarıcıdır. Kemik flebi 6-12 hafta sonra kranioplasti ile yerine konulur.

Küçük aSDH (<10 mm, orta hat kayması <5 mm) ve nörolojik olarak stabil hastalarda (GKS 13-15) konservatif tedavi ve yakın monitörizasyon yapılabilir. Konservatif tedavi: nöro-yoğun bakım, seri nörolojik muayene, ICP monitörizasyonu, ozmotik tedavi (mannitol, hipertonik salin), baş elevasyonu, sedasyon, hiperventilasyon (geçici), 6-12 saat sonra kontrol BT. Antikoagulan veya antiplatelet tedavi hemen kesilir ve reversal yapılır (PCC, FFP, K vitamini, traneksamik asit). Progresyon veya klinik kötüleşme durumunda acil cerrahi yapılır. Postoperatif ICP yüksekliği, nöbet, enfeksiyon ve rekürrens komplikasyonlardır. Mortalite yaşla, GKS skoru ile ve eşlik eden beyin hasarının şiddeti ile korele olur.

Kronik subdural hematom tedavisi burr hole kraniyostomi (trepanasyon) ile drenajdır. 1-2 burr hole (2-3 cm çapında delikler) açılır, dura insize edilir, dış membran açılır, hematom boşaltılır (aspirasyon ve irrigasyon ile). Subdural dren kateter 24-48 saat bırakılabilir. Alternatif olarak twist drill kraniostomi (daha küçük delikler, lokal anestezi altında yapılabilir) veya kraniotomi (geniş membranların veya kalsifiye hematomların eksizyonu için) kullanılır. Başarı oranı %70-90'dır, ancak rekürrens (yeniden oluşum) riski %10-30'dur. Rekürrens risk faktörleri: bilateral SDH, hematom içinde septasyonlar, koagülopati, antikoagulan kullanımına devam, postoperatif pnömosefali (subdural alana hava girişi).

Rekürrens tedavisi: tekrar burr hole drenajı, orta meningeal arter embolizasyonu (OME - yeni teknik, hematom membranının beslenmesini keserek küçülmesini sağlar, cerrahi alternatiifi veya adjuvan), subdural-peritoneal şant veya kraniotomi ile membran eksizyonu. Bazı çalışmalar orta meningeal arter embolizasyonunun (OME) rekürrens riskini %30'dan %5'e düşürdüğünü göstermiştir. Medikal tedavi: deksametazon veya atorvastatin gibi ajanlar bazı küçük çalışmalarda fayda göstermiştir ancak rutin kullanımı önerilmez. Antikoagulan tedaviye 4-6 hafta sonra (BT kontrol sonrası) dönülebilir. Yaşlı hastalarda progresif demans, gait ataksisi ve inkontinans triadı (Hakim triadına benzer) gelişmişse cSDH düşünülmelidir - tedavi ile dramatik iyileşme mümkündür.

Burr Hole Drenajı

Kraniotomi

Takip ve Gözlem

Antikoagulan İptali

Editör Notları

İlgili Blog Yazıları

Bu hastalığı daha hızlı anlamak için seçilmiş rehberler ve hasta odaklı içerikler.

2 yazı

Kronik Subdural Hematom (Yaşlıda Kafa İçinde Kanama): Belirtiler, Tanı ve Tedavi

Kronik subdural hematom, beyin zarları altında haftalar içinde biriken sıvılaşmış eski kandır. Yaşlılarda hafif bir darbeden sonra sinsi gelişir: baş ağrısı, unutkanlık, yürüme bozukluğu, güçsüzlük. Belirtiler, BT tanısı, burr hole ile boşaltma, MMA embolizasyonu, cerrahi gerektirmeden takip ve nüks yönetimi — sade, kaynaklı bir rehber.

Yazıyı oku

Burr Hole Nedir? Beyin Cerrahisinde Kafatası Deliği (Delik Açma)

Burr hole, beyin cerrahisinde kafatasına açılan küçük yuvarlak deliktir (kafatası deliği / delik açma). En sık kronik subdural hematom boşaltmak için; ayrıca beyin omurilik sıvısı drenajı, basınç ölçümü, şant ve biyopsi için kullanılır. Burr hole'un ne olduğu, hangi durumlarda yapıldığı, işlem ve kraniyotomiden farkı — sade, kaynaklı bir rehber.

Yazıyı oku

Subdural Hematom Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Kronik subdural hematom yaşlılarda neden sık görülür?▼

Yaşlılarda beyin atrofisi nedeniyle bridging venler gergin ve kırılgandır, minimal travma bile yırtılmaya yol açar. Antikoagulan/antiplatelet kullanımı riski artırır. Bazen hatırlanmayan küçük travmalar bile kronik subdural hematoma neden olabilir. Alkol kullanımı, demans, hemodiyaliz ek risk faktörleridir.

Q2.Kronik subdural hematom cerrahi gerektirmeden iyileşir mi?▼

Küçük, asemptomatik hematomlar spontan rezorbe olabilir (%10-20). Ancak semptomatik (baş ağrısı, konfüzyon, hemiparezi) veya kitle etkisi yapan hematomlar burr hole drenajı ile tedavi edilir. Ameliyat basit, güvenli ve çok etkilidir (başarı %70-90). Genel anestezi gerekmez, lokal anestezi ile yapılabilir.

Q3.Subdural hematom rekürrens riski nedir?▼

Burr hole drenajı sonrası rekürrens riski %10-30'dur. Risk faktörleri: bilateral SDH, septasyonlar, koagülopati, antikoagulan kullanımı, postoperatif pnömosefali. Rekürrens durumunda tekrar burr hole, orta meningeal arter embolizasyonu veya kraniotomi uygulanır. Orta meningeal arter embolizasyonu yeni bir teknik olup rekürrens riskini %5'e indirir.

Q4.Akut subdural hematom prognozu nedir?▼

Akut SDH mortalitesi %40-60 gibi yüksektir çünkü genellikle ciddi beyin hasarı (kontüzyon, diffüz aksonal hasar) eşlik eder. Prognoz Glasgow Koma Skalası, yaş ve hematom büyüklüğü ile korele. Bilinçli hastalarda (GKS 13-15) prognoz daha iyidir. Kronik SDH'ye kıyasla çok daha kötü prognozludur.

Q5.Subdural hematom ve epidural hematom farkı nedir?▼

Subdural hematom dura ile araknoid arasında, epidural hematom kafatası ile dura arasındadır. SDH hilal şeklinde, suturaları geçer; EDH bikonveks, suturaları geçmez. SDH genellikle venöz kaynaklı, yavaş gelişir; EDH arteriyel, hızlı gelişir. Akut SDH prognozu EDH'den kötüdür çünkü beyin hasarı eşlik eder. Kronik SDH yaşlılarda sık, EDH genç erişkinlerde sık görülür.

Kaynaklar

Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023:1018-1096.
Winn HR, ed. Youmans and Winn Neurological Surgery. 6th ed. Elsevier; 2011:561-640.
Quiñones-Hinojosa A, ed. Schmidek and Sweet Operative Neurosurgical Techniques. 7th ed. Elsevier; 2021:1200-1262.
Osborn AG, Hedlund GL, Salzman KL. Osborn's Brain: Imaging, Pathology, and Anatomy. 2nd ed. Elsevier; 2018:20-100.
Osborn AG, Hedlund GL, Salzman KL. Osborn's Brain: Imaging, Pathology, and Anatomy. 2nd ed. Elsevier; 2018:404-463.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Detaylı rehber yükleniyor...

Bu Sayfayı Paylaşın

Bilgilendirici içeriği sevdiklerinizle paylaşın

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Tüm Hastalık Kategorileri

23 kategori, 134 nöroşirürji hastalığı

🧠

İletişim ve Randevu

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Telefon

+90 (232) 404 00 61

+90 (532) 414 35 35

E-posta

[email protected]

Adres

Ziya Gökalp Blv. No:28 D:1-2
35220 Konak/İzmir

Website

www.drozguraksan.com

Online Randevu Al WhatsApp ile İletişim

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

İyi huylu ve kötü huylu beyin tümörlerinin cerrahi tedavisi, beyin damar hastalıkları ve hidrosefali tedavisi.

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla →

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Akademi

BVSpedia

"Tıbbi bilgiyi herkes için ücretsiz, özgür ve erişilebilir kılmak"

Popüler Makaleler:

Tüm Makaleleri Gör

Bölümler

Uzmanlık Alanları

Ana Bölümler:

16 Bölümün Tümünü Gör

Tedaviler

Ameliyat Teknikleri

Popüler Ameliyatlar:

Tüm Cerrahileri Gör

Hastalıklar

134 Nöroşirürji

Sık Arananlar:

134 Hastalığı Gör

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Randevu Al Sık Sorulan Sorular

SİZİN YERİNİZ

Ana Sayfa/Hastalıklar/Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)/Subdural Hematom

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) - Diğer Hastalıklar

Beyin Tümörü Glioblastoma (GBM)Akustik Nöroma Astrositoma Beyin Metastazları Ependimoma Gliom Hipofiz Adenomu

🏠Ana Sayfa 📋Tüm Hastalıklar 🏥Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)📞İletişim

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Randevu Al WhatsApp ile İletişim

← Tüm Hastalıklara Dön Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) Sayfasını Gör →

Subdural Hematom

1Genel Bakış

Hastalık Nedir?

İlgili Görsel

Belirtiler

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

İlgili Blog Yazıları

Kronik Subdural Hematom (Yaşlıda Kafa İçinde Kanama): Belirtiler, Tanı ve Tedavi

Burr Hole Nedir? Beyin Cerrahisinde Kafatası Deliği (Delik Açma)

Subdural Hematom Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

Bu Sayfayı Paylaşın

İlgili Hastalıklar

Epidural Hematom (Kafatası İçi Kanama)

Beyin Kanaması

Beyin Anevrizması

Beyin Tümörü

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

Tüm Hastalık Kategorileri

Beyin Tümörleri

Omurga Cerrahisi

Vasküler

Pediatrik

Fonksiyonel

Travma

Ağrı Tedavisi

Tümünü Gör

İletişim ve Randevu

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

MR Görüntülerinizi Yollayın

Hizmetlerimiz

Akademi

Bölümler

Tedaviler

Hastalıklar

SİZİN YERİNİZ

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) - Diğer Hastalıklar

Yardıma mı ihtiyacınız var?

İlgili Blog Yazıları

Kronik Subdural Hematom (Yaşlıda Kafa İçinde Kanama): Belirtiler, Tanı ve Tedavi

Burr Hole Nedir? Beyin Cerrahisinde Kafatası Deliği (Delik Açma)

Bu Sayfayı Paylaşın