Hepatik Ensefalopati

Hayır, artık önerilmez. Eskiden katı protein kısıtlaması yapılırdı, ancak bunun kas kaybına yol açıp tabloyu kötüleştirdiği görüldü. Günümüzde yeterli ve dengeli protein alımı önerilir; kaslar amonyağın temizlenmesine yardımcı olduğu için kas kütlesinin korunması önemlidir. Beslenme, hasta bazında bir uzman eşliğinde düzenlenmelidir.

Çok hafif (gizli) hepatik ensefalopatide bile dikkat ve tepki süresi bozulabildiği için araç kullanımı riskli olabilir. Belirgin atak döneminde araç kullanılmamalıdır. Hastanın araç kullanıp kullanamayacağına, durumu ve testleri değerlendiren hekim karar vermelidir. Bu konu, hem hastanın hem de çevresinin güvenliği için önemlidir.

Çoğu atak, tetikleyici (enfeksiyon, kabızlık, kanama, su-tuz dengesizliği) düzeltilip uygun tedavi verildiğinde büyük ölçüde geriye döner. Ancak altta yatan karaciğer hastalığı sürdüğü için ataklar tekrarlayabilir. Laktüloz ve gerektiğinde rifaksimin gibi tedaviler, atakların sıklığını azaltmaya yardımcı olur. Asıl hedef, karaciğer hastalığının ve tetikleyicilerin yönetimidir.

Laktüloz, bağırsakta amonyak gibi toksik maddelerin oluşumunu ve emilimini azaltarak çalışır; hedef günde iki-üç kez yumuşak dışkılama sağlamaktır. Yani bir miktar yumuşak dışkılama tedavinin amacıdır, aşırı ishal değil. Doz, bu hedefe göre ayarlanır. Çok sık ve sulu ishal olursa doz hekime danışılarak azaltılır; çünkü aşırısı su-tuz kaybı yapabilir.

En sık tetikleyiciler enfeksiyonlar, kabızlık, mide-bağırsak kanaması, su ve tuz dengesizlikleri (örneğin aşırı idrar söktürücü kullanımı), böbrek işlevlerinin bozulması ve bazı sakinleştirici ilaçlardır. Bu tetikleyicilerden kaçınmak ve erken tedavi etmek, atakları önlemenin en etkili yoludur. Hasta ve yakınlarının bu tetikleyicileri bilmesi önemlidir.

Erken belirtiler genellikle ince değişikliklerdir: gece-gündüz düzeninin bozulması, unutkanlık, dikkat dağınıklığı, uygunsuz davranışlar ve elleri öne uzatınca ortaya çıkan tutamama hareketidir. Bu belirtiler fark edildiğinde, tablo derinleşmeden hekime başvurmak önemlidir; çünkü erken müdahale komaya ilerlemeyi önleyebilir.