Mitokondriyal Hastalıklar

Hücrelerin enerji üretiminin bozulduğu, başta sinir sistemi olmak üzere birçok organı etkileyebilen kalıtsal hastalık grubu.

H17 Konu Rehberi

Metabolik ve Dejeneratif MSS

Bu rehber sayfa, Metabolik ve Dejeneratif MSS kapsamındaki 4 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Belirtiler

İnme benzeri ataklar: ani konuşma, görme veya hareket kaybı (bazı tiplerde)
Nöbetler ve kasılmalar
Denge ve koordinasyon bozukluğu, dengesiz yürüyüş
Kas güçsüzlüğü, çabuk yorulma, egzersizi kaldıramama
Görme kaybı, göz kapağı düşüklüğü; işitme kaybı
Kalp ritim bozuklukları, şeker hastalığı gibi diğer organ belirtileri

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

Destekleyici takviyeler (koenzim Q10, L-karnitin, bazı B vitaminleri)
Nöbet tedavisinde uygun ilaç seçimi (valproat gibi zararlı olabilen ilaçlardan kaçınma)
Kalp, göz, işitme gibi etkilenen organlara yönelik takip ve destek (örneğin kalp pili)
Fizik tedavi, dengeli beslenme ve aileler için genetik danışmanlık

Mitokondriyal Hastalıklar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Mitokondriyal hastalıklar nasıl kalıtılır?
Bu hastalıkların kalıtımı karmaşıktır. Bir bölümü, yalnızca anneden geçen mitokondri DNA'sındaki değişikliklerden kaynaklanır (anneden kalıtım). Bir bölümü ise hücre çekirdeğindeki genlerden, anne ve babadan geçen klasik yollarla aktarılır. Bu nedenle aile planlaması ve risk değerlendirmesi için genetik danışmanlık önemlidir.
Q2.Bu hastalıkların tedavisi var mı?
Henüz kesin bir iyileştirici tedavi yoktur; tedavi belirtileri hafifletmeye, organları korumaya ve yaşam kalitesini artırmaya yöneliktir. Koenzim Q10, L-karnitin ve bazı B vitaminleri gibi destekler kullanılabilir, etkileri kişiden kişiye değişir. Nöbet, kalp ritmi, görme-işitme gibi sorunların her biri ayrıca yönetilir. Araştırmalar sürmektedir.
Q3.Egzersiz yapabilir miyim?
Genellikle evet; hekim önerisiyle yapılan, kişiye uygun ve aşırıya kaçmayan düzenli egzersiz, kas gücünü ve dayanıklılığı korumaya yardımcı olabilir. Ancak aşırı zorlanmadan kaçınmak gerekir, çünkü bu hastalarda kaslar çabuk yorulur. Egzersiz programının bir uzman eşliğinde, kişinin durumuna göre planlanması önemlidir.
Q4.Hangi epilepsi ilacından kaçınılmalı?
Mitokondriyal hastalığı olanlarda valproat adlı epilepsi ilacı, ciddi karaciğer sorunlarına yol açabildiği için genellikle kullanılmaz. Nöbetler için bu hastalara uygun başka ilaçlar tercih edilir. Bu önemli ayrıntı nedeniyle, mitokondriyal hastalık tanısının nöbet tedavisini yönetenlerle paylaşılması hayati öneme sahiptir.
Q5.Tanı neden zor konabiliyor?
Belirtiler kişiden kişiye, hatta aynı ailede bile çok değişir ve birden fazla organı aynı anda etkileyebilir; bu da tabloyu başka hastalıklarla karıştırabilir. Tanı genellikle klinik bulgular, kan-BOS laktat, beyin MR'ı, gerektiğinde kas biyopsisi ve genetik testlerin birlikte değerlendirilmesiyle konur. Bu çok yönlü süreç zaman alabilir.
Q6.Hastalık ilerler mi?
Çoğu mitokondriyal hastalık zamanla ilerleyebilir, ancak hız ve şiddet kişiden kişiye büyük farklılık gösterir; bazı kişilerde tablo uzun süre durağan kalabilir. Organları koruyucu tedaviler, düzenli takip ve tetikleyicilerden (örneğin uzun açlık, ağır enfeksiyon) kaçınmak, gidişatı olumlu etkileyebilir.

Kaynaklar

  1. Osborn AG, Hedlund GL, Salzman KL. Osborn's Brain: Imaging, Pathology, and Anatomy. 2nd ed. Elsevier; 2018:1002.
  2. Osborn AG, Hedlund GL, Salzman KL. Inherited metabolic disorders (MELAS). In: Osborn's Brain: Imaging, Pathology, and Anatomy. 2nd ed. Elsevier; 2018.
  3. Semptomdan Teşhise. Cilt I: Metabolizma Hastalıkları.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Mitokondriyal Hastalıklar (ICD-10: E88.4) Tedavisi | Doç. Dr. Özgür AKŞAN