Non-fonksiyonel Adenom

Hipofiz bezinde gelişen, hormon fazlalığı belirtisi vermeyen ve genellikle büyüdükçe bası yaparak fark edilen iyi huylu tümördür.

H02 Konu Rehberi

Kafa Tabanı ve Hipofiz Cerrahisi

Bu rehber sayfa, Kafa Tabanı ve Hipofiz Cerrahisi kapsamındaki 10 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Belirtiler

Görmede bozulma, özellikle yan görmenin daralması (iki yanda görme kaybı)
Süregelen baş ağrısı (genellikle alın veya göz arkası bölgesinde)
Halsizlik, yorgunluk, hormon eksikliğine bağlı genel düşkünlük
Kadınlarda adet düzensizliği, erkeklerde cinsel isteksizlik (hormon dengesi bozulması)
Soğuğa tahammülsüzlük, kilo değişiklikleri, iştahsızlık
Nadiren ani şiddetli baş ağrısı ve görme kaybı (tümör içine kanama durumu)

Tanı Yöntemleri

Tanıda ilk basamak ilaçlı (kontrastlı) hipofiz MR'ıdır; tümörün büyüklüğü, görme sinirine ve çevre yapılara bası yapıp yapmadığı burada değerlendirilir. Görme alanı testiyle yan görmedeki kayıp ölçülür. Ayrıca kan testleriyle hipofizin hormon üretiminde bir eksiklik olup olmadığı kontrol edilir. Kesin tipi, ameliyatla alınan dokunun incelenmesiyle belirlenir.

Tedavi Yöntemleri

Burundan girilerek yapılan kapalı (endoskopik) ameliyatla tümörün çıkarılması (ilk basamak)
Tümör tam çıkarılamadığında veya yeniden büyüdüğünde ışın tedavisi (bıçaksız ışın tedavisi veya radyoterapi)
Hormon eksikliği geliştiğinde eksik hipofiz hormonlarının dışarıdan verilmesi (hormon desteği)
Küçük, belirti vermeyen tümörlerde ameliyat yerine düzenli MR ile izleme

Non-fonksiyonel Adenom Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Bu tümör neden geç fark ediliyor?
Non-fonksiyonel adenom fazla hormon salgılamadığı için, hormon yüksekliğine bağlı erken uyarı belirtileri vermez. Bu nedenle uzun süre sessizce büyüyebilir ve çoğunlukla ancak görme sinirine bası yapıp yan görmeyi daralttığında ya da baş ağrısı yaptığında fark edilir. Bu da tanı sırasında tümörün genellikle büyük olmasına yol açar.
Q2.Ameliyattan sonra görmem düzelir mi?
Görmedeki düzelme; bası ne kadar süredir var olduğuna ve görme sinirinin ne kadar etkilendiğine bağlıdır. Erken dönemde, bası yeni başlamışken yapılan ameliyatta görme büyük ölçüde düzelebilir. Uzun süre baskı altında kalmış sinirde iyileşme daha sınırlı olabilir. Bu nedenle görme şikayetleri ortaya çıktığında gecikmeden değerlendirme önemlidir.
Q3.Tümör tekrar büyür mü, ameliyattan sonra takip gerekir mi?
Evet, takip şarttır. Tümör tam çıkarılsa bile zamanla yeniden büyüyebilir; tam çıkarılamadığında bu olasılık daha yüksektir. Bu yüzden ameliyat sonrası düzenli MR ve hormon kontrolleri yapılır. Yeniden büyüme görülürse ışın tedavisi gibi ek seçenekler gündeme gelebilir. Takip uzun yıllar sürdürülür.
Q4.İlaçla tedavi edilemez mi?
Genellikle hayır. Prolaktinoma gibi bazı hipofiz tümörleri ilaçla küçültülebilirken, non-fonksiyonel adenom fazla hormon salgılamadığı için ilaçla küçültülmesi çoğunlukla mümkün değildir. Bu nedenle bası yapan tümörlerde ilk basamak tedavi genellikle ameliyattır; ilaçlar daha çok eşlik eden hormon eksikliklerini gidermek için kullanılır.
Q5.Ameliyat nasıl yapılır?
Ameliyat çoğunlukla burundan girilerek yapılan kapalı (endoskopik transsfenoidal) yöntemle gerçekleştirilir; dıştan kesi gerekmez. Bu yolla tümöre ulaşılır ve görme sinirine yapılan bası giderilir. Yöntem, çoğu hastada görmenin düzelmesine yardımcı olur ve iyileşme süreci genellikle daha rahattır. Tümörün boyutuna göre yaklaşım değişebilir.
Q6.Ani şiddetli baş ağrısı ve görme kaybı ne anlama gelir?
Bu, tümörün içine ani kanama ya da damar tıkanması (hipofiz apopleksisi) gelişebileceğinin işareti olabilir ve acil bir durumdur. Aniden başlayan çok şiddetli baş ağrısı, hızlı görme kaybı ve çift görme varsa vakit kaybetmeden hastaneye başvurulmalıdır; bu durumda acil değerlendirme ve gerekirse acil tedavi gerekir.

Kaynaklar

  1. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023:887.
  2. The Pituitary (2017:594.
  3. Pituitary Tumors: A Comprehensive and Interdisciplinary Approach. 2021:318.
  4. Pituitary Tumors: A Comprehensive and Interdisciplinary Approach. 2021:308.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Non-fonksiyonel Adenom (ICD-10: D35.2) Tedavisi | Doç. Dr. Özgür AKŞAN