Nörosifiliz (Sinir Sistemi Frengisi)

Cinsel yolla bulaşan frengi mikrobunun beyin ve omuriliği etkilemesiyle gelişen sinir sistemi hastalığıdır.

H16 Konu Rehberi

Nörolojik Enfeksiyonlar

Bu rehber sayfa, Nörolojik Enfeksiyonlar kapsamındaki 4 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Belirtiler

Genç yaşta felç benzeri tablo: ani güçsüzlük, konuşma bozukluğu (damar tutulumunda)
İlerleyici bunama, hafıza kaybı, kişilik ve ruh hali değişiklikleri
Ani başlayan keskin, şimşek tarzı ağrı atakları (bacak, sırt, karın)
Denge ve yürüme bozukluğu, gözler kapalıyken artan dengesizlik
İşitme kaybı, yüz felci gibi sinir tutulumları
Göz bebeklerinin ışığa tepki vermemesi (Argyll Robertson bulgusu)

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

Damardan yüksek doz penisilin G (10-14 gün)
Penisilin alerjisinde alerji giderme işlemi ya da seftriakson gibi seçenek antibiyotik
Şimşek tarzı ağrılar için sinir ağrısına etkili ilaçlar
Denge, hareket ve bilişsel kayıplar için rehabilitasyon ve destek tedavisi

Nörosifiliz (Sinir Sistemi Frengisi) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Nörosifiliz nasıl gelişir?
Cinsel yolla bulaşan frengi (sifiliz) tedavi edilmezse, etkeni olan mikrop yıllar hatta on yıllar içinde beyin ve omuriliğe yayılarak nörosifilize yol açar. Erken dönemde menenjit ya da felç benzeri tablolar; geç dönemde bunama, ruhsal belirtiler, denge bozukluğu ve şimşek tarzı ağrılar görülebilir. Bazı kişilerde hiç belirti olmadan yalnızca testlerde saptanır.
Q2.Tedavi ile tamamen düzelir mi?
Erken dönemde başlanan tedavi, sinir sistemi hasarını önleyebilir ya da durdurabilir. Geç dönemde oluşmuş hasar (örneğin bunama veya kalıcı denge bozukluğu) genellikle tam geri dönmez; ancak tedavi hastalığın ilerlemesini durdurur. Bu nedenle erken tanı çok değerlidir. Tedavi sonrası testlerle iyileşme izlenir.
Q3.Frengiden ve nörosifilizden nasıl korunulur?
En etkili korunma, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı güvenli ilişki önlemleri ve riskli durumlarda düzenli taramadır. Frengi erken evrede saptanıp tedavi edildiğinde nörosifiliz gelişimi önlenir. Tanı konan kişilerin partnerlerinin de değerlendirilmesi ve frengi saptananlara HIV testi önerilmesi önemlidir.
Q4.Tanı nasıl konur?
Tanı, kan ve beyin omurilik sıvısı testlerinin birlikte değerlendirilmesiyle konur. Kanda frengi tarama ve doğrulama testleri yapılır; belden alınan sıvıda iltihap, protein artışı ve sıvıya özgü frengi testinin pozitifliği tanıyı destekler. Beyin MR'ı damar tutulumunu ya da geç dönem değişiklikleri gösterebilir.
Q5.Penisilin alerjim varsa ne olur?
Kabul gören tedavi damardan yüksek doz penisilindir. Penisilin alerjisi olanlarda, kontrollü koşullarda alerji giderme (desensitizasyon) işlemi yapılarak penisilin verilebilir; bu mümkün değilse seçenek antibiyotikler (örneğin seftriakson) değerlendirilir. Tedavi planı, alerjinin türüne göre hekim tarafından belirlenir.
Q6.Tedaviye başlayınca neden ateş yapabilir?
Tedavinin ilk saatlerinde geçici ateş, üşüme ve halsizlikle seyreden bir reaksiyon (Jarisch-Herxheimer) görülebilir; bu, çok sayıda mikrobun aynı anda ölmesine bağlıdır ve genellikle bir gün içinde kendiliğinden geçer. Bu durumda antibiyotik kesilmez; destekleyici önlemlerle reaksiyon yönetilir.

Kaynaklar

  1. Winn HR, ed. Youmans and Winn Neurological Surgery. 6th ed. Elsevier; 2011.
  2. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023.
  3. Osborn AG, Hedlund GL, Salzman KL. Osborn's Brain: Imaging, Pathology, and Anatomy. 2nd ed. Elsevier; 2018.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Nörosifiliz (Sinir Sistemi Frengisi) (ICD-10: A52.1) Tedavisi | Doç. Dr. Özgür AKŞAN