Disseksiyon (Boyun Atardamarı Yırtılması)

Boynu ve beyni besleyen atardamarın duvar katmanları arasında yırtılma olması ve kan birikmesidir.

H05 Konu Rehberi

Vasküler ve Endovasküler Nöroşirürji

Bu rehber sayfa, Vasküler ve Endovasküler Nöroşirürji kapsamındaki 9 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Disseksiyon, boyundan beyne giden büyük atardamarların (şah damarı veya vertebral atardamar) duvar katmanları arasında küçük bir yırtık oluşması, bu yırtıktan kanın damar duvarının içine sızması ve burada birikmesidir. Biriken kan damarın içini daraltabilir, hatta tıkayabilir; bu da beyne giden kan akışını bozarak inme riskini artırır. Disseksiyon, genç ve orta yaşlı kişilerde görülen inmelerin önemli bir bölümünden sorumludur. Bir kısmı boyun travması, ani boyun hareketleri ya da boyun manipülasyonu sonrası gelişirken, bir kısmı belirgin bir neden olmadan (kendiliğinden), bazen damar duvarını zayıflatan altta yatan bir durum zemininde ortaya çıkar. Tipik olarak ani başlayan boyun-baş ağrısı ve buna eşlik eden nörolojik belirtilerle kendini gösterir. İyi haber şu ki, hastaların büyük çoğunluğu birkaç ay içinde kendiliğinden iyileşir; bu süreçte kan pıhtısı oluşmasını önleyen tedaviler inme riskini azaltır.

Belirtiler

Ani başlayan, tek taraflı boyun ağrısı (öne/çene altına veya enseye yayılabilir)

Şiddetli, alışılmadık baş ağrısı

Bir göz kapağında düşme ve göz bebeğinde küçülme (şah damarı tipinde)

Kulakta nabızla atan uğultu

İnme/geçici iskemik atak belirtileri: bir tarafta güçsüzlük, konuşma bozukluğu, his kaybı

Vertebral damar tipinde baş dönmesi, çift görme, denge bozukluğu, yutma güçlüğü

Tanı Yöntemleri

İlk değerlendirmede damarları gösteren BT anjiyografi veya MR anjiyografi kullanılır; bunlar hızlı ve girişimsiz yöntemlerdir ve damardaki daralmayı, duvar içindeki kan birikimini ve diğer tipik bulguları yüksek doğrulukla gösterir. Beyinde inme oluşup oluşmadığını değerlendirmek için difüzyon MR çekilir. Gerektiğinde, özellikle damar içi tedavi planlanıyorsa kateterle damar filmi (DSA) yapılabilir. Boyun damar doppleri takipte kullanılabilir ancak tek başına yeterli olmayabilir.

Tedavi Yöntemleri

Tedavinin amacı pıhtıya bağlı inmeyi önlemek ve beyne kan akışını korumaktır. Çoğu hastada temel tedavi pıhtı oluşumunu engelleyen ilaçlardır: kan sulandırıcı (antikoagülan) ya da pıhtı önleyici (antiplatelet, örneğin aspirin) ilaçlar; hangisinin tercih edileceği hastanın durumuna göre belirlenir ve genellikle birkaç ay sürdürülür. Tansiyonun aşırı yükselmesinden veya aşırı düşmesinden kaçınmak önemlidir. İlaç tedavisine rağmen daralma ilerleyen, tekrarlayan belirti olan veya kan akışı yetersiz kalan seçilmiş hastalarda damar içinden stent/balon işlemi düşünülebilir. Cerrahi (örneğin baypas) çok seyrek durumlarda gündeme gelir. Beyin kanaması eşlik ediyorsa tansiyon kontrolü ve duruma özel girişimler gerekebilir. Hastaların çoğunda damar birkaç ay içinde kendiliğinden iyileşir; takip görüntülemeyle izlenir.

Pıhtı oluşumunu önleyen ilaç tedavisi (kan sulandırıcı veya pıhtı önleyici), genellikle 3-6 ay

Tansiyonun dengeli tutulması ve takip görüntülemeyle izlem

Seçilmiş durumlarda damar içinden stent/balon işlemi

Çok seyrek durumlarda cerrahi (baypas gibi)

Tedavi Rotası

İlgili Tedaviler

Bu hastalıkla birlikte en sık incelenen cerrahi ve girişimsel seçenekler.

4 bağlantı

Karotid endarterektomi

Boyundaki şah damarındaki aterosklerotik plağın çıkarılarak inme riskinin azaltılması

Tedavi detayını aç

Perkütan intravasküler stent konulması (karotis arter)

Karotis artere damar içi stent yerleştirilmesi

Tedavi detayını aç

Selektif serebral arteryografi (4 sistem)

Dört ana beyin damarının ayrı ayrı kateter ile görüntülenmesi

Tedavi detayını aç

Serebral bypass ameliyatı

Beyne kan akımını yönlendiren damar bypass cerrahisi

Tedavi detayını aç

Disseksiyon (Boyun Atardamarı Yırtılması) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Disseksiyon iyileşir mi?▼

Evet, hastaların büyük çoğunluğunda damar birkaç ay içinde (genellikle 3-6 ay) kendiliğinden iyileşir; daralma açılır ve duvardaki kan birikimi geriler. Pıhtı önleyici tedavi bu süreçte inme riskini azaltmaya yöneliktir. Takip, damar görüntülemesiyle yapılır. Bir kısım hastada damarda kalıcı daralma kalabilir.

Q2.Boyun manipülasyonu (kiropraktik) disseksiyona yol açar mı?▼

Boyna yönelik ani çevirme/germe hareketleri, seyrek de olsa vertebral atardamar disseksiyonuna yol açabilir. Bu durum nadirdir ama sonucu ciddi olabilir. Özellikle yeni başlamış boyun ağrısı, baş ağrısı veya baş dönmesi varsa, boyun manipülasyonu öncesinde bir hekim değerlendirmesi yapılması önemlidir.

Q3.İyileştikten sonra spor yapabilir miyim?▼

İyileşme döneminde (genellikle ilk birkaç ay) boyun çevirme/germe hareketleri, ağır kaldırma, ıkınma ve temaslı sporlardan kaçınmak gerekir. Damar görüntülemesiyle iyileşme doğrulandıktan sonra spora kademeli olarak dönülebilir. Damar duvarını zayıflatan altta yatan bir durum varsa, temaslı sporlardan uzak durmak önerilebilir; kararı hekiminizle birlikte verirsiniz.

Kaynaklar

Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023.
Winn HR, ed. Youmans and Winn Neurological Surgery. 6th ed. Elsevier; 2011.
Rangel-Castilla L, Spetzler RF, et al. Decision Making in Neurovascular Disease. New York: Thieme; 2018.
Vachhani JA, et al. Stenting of the great vessels. In: Cerebrovascular and Endovascular Neurosurgery. Cham: Springer; 2018.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Detaylı rehber yükleniyor...

Bu Sayfayı Paylaşın

Bilgilendirici içeriği sevdiklerinizle paylaşın

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Tüm Hastalık Kategorileri

23 kategori, 134 nöroşirürji hastalığı

🧠

İletişim ve Randevu

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Telefon

+90 (232) 404 00 61

+90 (532) 414 35 35

E-posta

[email protected]

Adres

Ziya Gökalp Blv. No:28 D:1-2
35220 Konak/İzmir

Website

www.drozguraksan.com

Online Randevu Al WhatsApp ile İletişim

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

İyi huylu ve kötü huylu beyin tümörlerinin cerrahi tedavisi, beyin damar hastalıkları ve hidrosefali tedavisi.

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla →

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Akademi

BVSpedia

"Tıbbi bilgiyi herkes için ücretsiz, özgür ve erişilebilir kılmak"

Popüler Makaleler:

Tüm Makaleleri Gör

Bölümler

Uzmanlık Alanları

Ana Bölümler:

16 Bölümün Tümünü Gör

Tedaviler

Ameliyat Teknikleri

Popüler Ameliyatlar:

Tüm Cerrahileri Gör

Hastalıklar

134 Nöroşirürji

Sık Arananlar:

134 Hastalığı Gör

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Randevu Al Sık Sorulan Sorular

SİZİN YERİNİZ

Ana Sayfa/Hastalıklar/Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)/Disseksiyon (Boyun Atardamarı Yırtılması)

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) - Diğer Hastalıklar

Beyin Tümörü Glioblastoma (GBM)Akustik Nöroma Astrositoma Beyin Metastazları Ependimoma Gliom Hipofiz Adenomu

🏠Ana Sayfa 📋Tüm Hastalıklar 🏥Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)📞İletişim

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Randevu Al WhatsApp ile İletişim

← Tüm Hastalıklara Dön Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) Sayfasını Gör →

Disseksiyon (Boyun Atardamarı Yırtılması)

Vasküler ve Endovasküler Nöroşirürji

1Genel Bakış

Hastalık Nedir?

Belirtiler

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

İlgili Tedaviler

Karotid endarterektomi

Perkütan intravasküler stent konulması (karotis arter)

Selektif serebral arteryografi (4 sistem)

Serebral bypass ameliyatı

Disseksiyon (Boyun Atardamarı Yırtılması) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

Bu Sayfayı Paylaşın

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

Tüm Hastalık Kategorileri

Beyin Tümörleri

Omurga Cerrahisi

Vasküler

Pediatrik

Fonksiyonel

Travma

Ağrı Tedavisi

Tümünü Gör

İletişim ve Randevu

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

MR Görüntülerinizi Yollayın

Hizmetlerimiz

Akademi

Bölümler

Tedaviler

Hastalıklar

SİZİN YERİNİZ

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) - Diğer Hastalıklar

Yardıma mı ihtiyacınız var?

İlgili Tedaviler

Karotid endarterektomi

Perkütan intravasküler stent konulması (karotis arter)

Selektif serebral arteryografi (4 sistem)

Serebral bypass ameliyatı

Bu Sayfayı Paylaşın