Karotis Arter Hastalığı (Şah Damarı Darlığı)

Karotis Arter Hastalığı (Karotis darlığı)

H05 Konu Rehberi

Vasküler ve Endovasküler Nöroşirürji

Bu rehber sayfa, Vasküler ve Endovasküler Nöroşirürji kapsamındaki 9 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Karotis arter hastalığı, beyne kan taşıyan ana damarların (halk arasında şah damarı denir) iç duvarında yağ-kireç birikintilerinin (plak) oluşması ve damarın daralmasıdır. Bu daralma, beyne giden kan akışını azaltabilir; ayrıca plak yüzeyinden kopan küçük pıhtılar beyne giderek damar tıkayabilir. Böylece inme ve geçici beyin damar tıkanması (geçici iskemik atak) riski artar. Hastalık çoğu zaman uzun süre hiçbir belirti vermeden, sessizce ilerler ve sıklıkla başka bir nedenle yapılan tetkikte fark edilir. Bu nedenle erken tanı ve riski artıran etkenlerin (yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği, şeker hastalığı, sigara) kontrol altına alınması, korunmanın temelini oluşturur. Belirti veren ileri darlıklarda ise inmeyi önlemeye yönelik ek tedaviler gündeme gelir.

Belirtiler

Çoğu hastada belirti vermeden, başka bir tetkik sırasında fark edilmesi

Geçici konuşma bozukluğu ya da vücudun bir tarafında geçici güçsüzlük

Bir gözde geçici, perde iner gibi görme kaybı

Denge bozukluğu ya da aniden ortaya çıkan diğer sinir belirtileri

Yüzün bir yarısında geçici uyuşma veya düşüklük

Daha önce geçirilmiş geçici iskemik atak (mini inme) ya da inme öyküsü

Tanı Yöntemleri

Tanıda ilk basamak genellikle boyun damarlarına bakılan renkli ultrason (karotis doppler) incelemesidir; bu yöntem darlığın varlığını ve yaklaşık derecesini güvenli biçimde gösterir. Gerektiğinde BT ya da MR ile yapılan damar görüntülemeleri (anjiyografi) ile darlığın ne kadar ileri olduğu ve plağın yapısı doğrulanır. Darlığın belirti verip vermediği ve hastanın genel kalp-damar riski bir bütün olarak değerlendirilir; tedavi kararı bu bütüncül değerlendirmeye göre verilir.

Tedavi Yöntemleri

Tedavinin temelini; kan pıhtısını önleyen ilaçlar, kolesterol düşürücü ilaçlar (statin), tansiyon ve şeker kontrolü ile sağlıklı yaşam düzenlemeleri oluşturur. Seçilmiş hastalarda, damardaki plağın temizlendiği ameliyat (karotis endarterektomi) ya da damarın içine destek (stent) yerleştirilmesi düşünülebilir. Hangi yöntemin uygulanacağına; darlığın oranı, belirti olup olmaması, plağın özellikleri ve girişimin hasta için taşıdığı uygunluk birlikte değerlendirilerek karar verilir. Amaç, beyne giden kan akışını güvenceye almak ve inme riskini azaltmaktır.

Tedavi Rotası

İlgili Tedaviler

Bu hastalıkla birlikte en sık incelenen cerrahi ve girişimsel seçenekler.

4 bağlantı

Karotid endarterektomi

Boyundaki şah damarındaki aterosklerotik plağın çıkarılarak inme riskinin azaltılması

Tedavi detayını aç

Perkütan intravasküler stent konulması (karotis arter)

Karotis artere damar içi stent yerleştirilmesi

Tedavi detayını aç

Selektif serebral arteryografi (4 sistem)

Dört ana beyin damarının ayrı ayrı kateter ile görüntülenmesi

Tedavi detayını aç

Serebral bypass ameliyatı

Beyne kan akımını yönlendiren damar bypass cerrahisi

Tedavi detayını aç

Karotis Arter Hastalığı (Şah Damarı Darlığı) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Karotis darlığı varsa mutlaka stent ya da ameliyat gerekir mi?▼

Hayır. Birçok hastada, özellikle belirti vermeyen darlıklarda ilaç tedavisi ve yakın takip yeterli olabilir. Damar içi girişim ya da ameliyat yalnızca darlığın derecesi, belirtiler ve hastanın genel durumu uygun olduğunda önerilir. Karar her hasta için ayrı verilir.

Q2.Geçici iskemik atak (mini inme) geçirdiysem riskim artar mı?▼

Evet. Geçici iskemik atak, kısa sürse de inme için ciddi bir uyarı işaretidir ve hızlıca değerlendirilmesi gerekir. Bu durumda korunma tedavisinin zamanında düzenlenmesi, asıl inmenin önüne geçmek açısından büyük önem taşır. Şikayet geçse bile başvuru ertelenmemelidir.

Q3.Şah damarı darlığı neden belirti vermeden ilerler?▼

Plak damar duvarında yavaş yavaş biriktiği için, kan akışı uzun süre yeterli kalabilir ve kişi bir şey hissetmez. Hastalık çoğu zaman ancak küçük bir pıhtı koptuğunda ya da darlık ilerlediğinde belirti verir. Bu yüzden risk faktörü taşıyan kişilerde tarama ve düzenli takip değerlidir.

Q4.Endarterektomi mi stent mi daha iyidir?▼

İkisinin de uygun olduğu durumlar vardır; tek bir 'en iyi' yöntem yoktur. Plağın yapısı, darlığın yeri, hastanın yaşı ve eşlik eden hastalıkları hangi yöntemin daha güvenli olacağını belirler. Karar, görüntüleme bulguları ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek verilir.

Q5.Neleri değiştirirsem riskim azalır?▼

Sigarayı bırakmak, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve tansiyon-kolesterol-şeker değerlerini kontrol altında tutmak riski azaltmaya doğrudan katkı sağlar. İlaçların hekimin önerdiği şekilde düzenli kullanılması da plak ilerlemesini ve pıhtı oluşumunu sınırlamada önemlidir.

Q6.Damar tıkanırsa ne olur?▼

Şah damarındaki ileri darlık ya da tıkanıklık, beynin bir bölgesine giden kanı azaltarak inmeye yol açabilir; ayrıca plaktan kopan küçük parçacıklar da beyne gidip damar tıkayabilir. Bu nedenle darlığın takibi ve risk faktörlerinin yönetimi, inme gelişmeden önce önlem almayı amaçlar.

Kaynaklar

Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023.
Loftus CM. Carotid Endarterectomy. In: Cerebrovascular and Endovascular Neurosurgery. Cham: Springer; 2018.
Cerebrovascular and Endovascular Neurosurgery. Cham: Springer; 2018.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Detaylı rehber yükleniyor...

Bu Sayfayı Paylaşın

Bilgilendirici içeriği sevdiklerinizle paylaşın

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Tüm Hastalık Kategorileri

23 kategori, 134 nöroşirürji hastalığı

🧠

İletişim ve Randevu

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Telefon

+90 (232) 404 00 61

+90 (532) 414 35 35

E-posta

[email protected]

Adres

Ziya Gökalp Blv. No:28 D:1-2
35220 Konak/İzmir

Website

www.drozguraksan.com

Online Randevu Al WhatsApp ile İletişim

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

İyi huylu ve kötü huylu beyin tümörlerinin cerrahi tedavisi, beyin damar hastalıkları ve hidrosefali tedavisi.

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla →

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Akademi

BVSpedia

"Tıbbi bilgiyi herkes için ücretsiz, özgür ve erişilebilir kılmak"

Popüler Makaleler:

Tüm Makaleleri Gör

Bölümler

Uzmanlık Alanları

Ana Bölümler:

16 Bölümün Tümünü Gör

Tedaviler

Ameliyat Teknikleri

Popüler Ameliyatlar:

Tüm Cerrahileri Gör

Hastalıklar

134 Nöroşirürji

Sık Arananlar:

134 Hastalığı Gör

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Randevu Al Sık Sorulan Sorular

SİZİN YERİNİZ

Ana Sayfa/Hastalıklar/Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)/Karotis Arter Hastalığı (Şah Damarı Darlığı)

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) - Diğer Hastalıklar

Beyin Tümörü Glioblastoma (GBM)Akustik Nöroma Astrositoma Beyin Metastazları Ependimoma Gliom Hipofiz Adenomu

🏠Ana Sayfa 📋Tüm Hastalıklar 🏥Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)📞İletişim

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Randevu Al WhatsApp ile İletişim

← Tüm Hastalıklara Dön Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) Sayfasını Gör →

Karotis Arter Hastalığı (Şah Damarı Darlığı)

Vasküler ve Endovasküler Nöroşirürji

1Genel Bakış

Hastalık Nedir?

Belirtiler

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

İlgili Tedaviler

Karotid endarterektomi

Perkütan intravasküler stent konulması (karotis arter)

Selektif serebral arteryografi (4 sistem)

Serebral bypass ameliyatı

Karotis Arter Hastalığı (Şah Damarı Darlığı) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

Bu Sayfayı Paylaşın

İlgili Hastalıklar

Akut İskemik İnme

İskemik İnme (Beyin Felci)

Hemorajik İnme (Beyin Kanamasına Bağlı İnme)

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

Tüm Hastalık Kategorileri

Beyin Tümörleri

Omurga Cerrahisi

Vasküler

Pediatrik

Fonksiyonel

Travma

Ağrı Tedavisi

Tümünü Gör

İletişim ve Randevu

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

İlgili Branş

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi)

MR Görüntülerinizi Yollayın

Hizmetlerimiz

Akademi

Bölümler

Tedaviler

Hastalıklar

SİZİN YERİNİZ

Kranial Cerrahi (Beyin Cerrahisi) - Diğer Hastalıklar

Yardıma mı ihtiyacınız var?

İlgili Tedaviler

Karotid endarterektomi

Perkütan intravasküler stent konulması (karotis arter)

Selektif serebral arteryografi (4 sistem)

Serebral bypass ameliyatı

Bu Sayfayı Paylaşın