GBM Tedavi Yol Haritası ve Onkolojik Protokol

GBM tedavisi tek bir aşamadan ibaret değildir; cerrahi, radyoterapi ve kemoterapinin belirli bir sıra ve zamanlama içinde uygulandığı yapısal bir süreçtir. Bu sürece Stupp Protokolü adı verilir ve GBM tedavisinin dünya çapındaki standart yaklaşımıdır.^1,2

Tedavi Basamakları

Birinci adım cerrahi rezeksiyondur. Maksimum güvenli rezeksiyon yapıldıktan sonra patolojik inceleme ile kesin tanı, moleküler alt tip ve prognostik belirteçler değerlendirilir. MGMT metilasyon durumu, IDH mutasyonu ve 1p/19q ko-delesyonu gibi moleküler belirteçler tedavi yanıtını ve prognozu öngörmede kritik rol oynar.

İkinci adım eşzamanlı kemoradyoterapidir. Ameliyattan yaklaşık 4-6 hafta sonra radyoterapi başlanır. Standart uygulama 60 Gy toplam dozda, 30 fraksiyonda, 6 hafta boyunca verilir.^3,4 Bu süre boyunca günlük temozolomid (TMZ) kemoterapisi eşzamanlı uygulanır.

Üçüncü adım adjuvan kemoterapidir. Kemoradyoterapi tamamlandıktan sonra 4 haftalık dinlenme dönemi ardından, ayda 5 gün olmak üzere 6 kür temozolomid kemoterapisi uygulanır; seçilmiş hastalarda tedavi 12 küre kadar uzatılabilir.^5,6

Moleküler Belirteçlerin Önemi

MGMT promoter metilasyonu, GBM'de en önemli prognostik belirteçlerden biridir. MGMT metile olan hastalarda temozolomid tedavisine yanıt belirgin şekilde daha iyidir.^7,8 Bu nedenle cerrahi sonrası patolojik değerlendirmede moleküler analiz standart uygulamanın parçasıdır.

IDH mutasyonu varlığı daha iyi prognoz ile ilişkilidir. IDH mutasyonu taşıyan grade 4 astrositomlar, IDH wild-type glioblastoma göre daha uzun sağkalım gösterir.^9,10

Kılavuzlara göre MR takibi genellikle 3 ayda bir veya 3-6 ayda bir önerilmekle birlikte, bazı klinik uygulamalarda ilk yıl 3 ayda bir, sonrasında ise 6 ayda bir MR çekilmektedir.

Takip Süreci

Tedavi süresince ve sonrasında düzenli kontrastlı beyin MR ile takip yapılır. Kılavuzlara göre MR takibi genellikle 3 ayda bir veya 3-6 ayda bir önerilmekle birlikte, bazı klinik uygulamalarda ilk yıl 3 ayda bir, sonrasında ise 6 ayda bir MR çekilmektedir.^11,12 Takipte psödoprogresyon (tedaviye bağlı geçici büyüme görüntüsü) ve gerçek progresyon ayrımı önemlidir.

Nüks Durumunda

GBM'de nüks ne yazık ki beklenen bir durumdur. Nüks geliştiğinde ikinci cerrahi, bevacizumab tedavisi, farklı kemoterapi rejimleri veya klinik araştırma protokolleri değerlendirilebilir. Tümör tedavi alanları (TTFields) teknolojisi de nüks ve yeni tanı GBM'de kullanılan yenilikçi bir yaklaşımdır.^13,14

→ Sonraki sayfa: S11 — GBM'de Güncel Araştırmalar