Beyin Metastazları - Gamma Knife Radyocerrahi

Beyin metastazları, başka bir organdaki kanserin beyne yayılmasıyla oluşan tümörlerdir. Aslında en sık rastlanan beyin tümörü tipidir.¹ Günümüzde kanser tedavilerinin gelişmesiyle hastalar daha uzun yaşamakta, bu da beyin metastazı insidansını artırmaktadır.

Hangi Kanserler Beyne Metastaz Yapar?

En sık beyin metastazı yapan kanserler akciğer kanseri, meme kanseri ve melanomdur.^2,3 Akciğer kanseri en sık ve en erken beyne metastaz yapan kanser türüdür.

Belirtiler ve Tanı

Beyin metastazlarının belirtileri primer beyin tümörleriyle benzerdir: baş ağrısı, nöbet, fokal nörolojik defisitler ve bilişsel değişiklikler. Kontrastlı beyin MR, tanıda altın standarttır.⁴ Metastazlar genellikle iyi sınırlı, yuvarlak, kontrast tutan lezyonlar olarak görülür. Multipl (çoklu) lezyonlar metastaz lehine güçlü bir bulgudur.

Cerrahi rezeksiyon tek veya sınırlı sayıda, büyük, erişilebilir metastazlarda ve özellikle çevre beyin dokusunda belirgin bası etkisi varsa tercih edilir.⁵

Tedavi Seçenekleri

Tedavi stratejisi; metastaz sayısına, boyutuna, yerleşimine, primer kanserin kontrol durumuna ve hastanın genel performansına göre belirlenir.

Cerrahi rezeksiyon tek veya sınırlı sayıda, büyük, erişilebilir metastazlarda ve özellikle çevre beyin dokusunda belirgin bası etkisi varsa tercih edilir. Cerrahi hem patolojik tanıyı kesinleştirir hem de hızlı semptom rahatlaması sağlar.

Gamma Knife radyocerrahi beyin metastazlarında devrim yaratan bir tedavi yöntemidir. Yüzlerce ince gama ışını demeti, tek bir noktada odaklanarak tümöre yüksek doz radyasyon verir; çevre sağlıklı doku korunur. Ameliyat gerektirmez, genellikle tek seansta uygulanır ve hasta aynı gün taburcu olabilir.

Gamma Knife, beyin metastazlarında genel olarak yüzde 80-90 civarında lokal kontrol oranı sağlar.^6,7 Birden fazla metastaz (günümüzde 10-15 adede kadar) tek seansta tedavi edilebilir.^8,9

Tüm beyin radyoterapisi (WBRT) çok sayıda metastaz varlığında veya leptomeningeal yayılımda uygulanır.¹⁰ Ancak bilişsel fonksiyonlar üzerindeki yan etkileri nedeniyle mümkün olduğunca Gamma Knife veya cerrahi tercih edilir.^11,12

→ Sonraki sayfa: S15 — Metastaz Tedavi Algoritması ve Karar Ağacı