Gamma Knife / Cyberknife

Kesi yapmadan, yüksek doz ışını milimetrik hassasiyetle hedefe odaklayarak bazı beyin hastalıklarını tedavi eden yöntemlerdir.

H20 Konu Rehberi

Stereotaktik Radyocerrahi

Bu rehber sayfa, Stereotaktik Radyocerrahi kapsamındaki 2 hastalığı tek merkezde toplar. Buradan ilgili hastalık detay sayfalarına hızlıca geçebilirsiniz.

Konu rehberine git

1Genel Bakış

Hastalar için hızlı ve anlaşılır bilgiler

Hastalık Nedir?

Belirtiler

İşitme siniri tümörü gibi belirli iyi huylu beyin tümörleri olan hastalar
Ameliyatın riskli olduğu bölgelerde yerleşmiş ya da ameliyata uygun olmayan hastalar
Beyne sıçramış (metastaz) sınırlı sayıda küçük tümörü olanlar
İlaçla geçmeyen, ameliyata uygun olmayan inatçı yüz ağrısı (trigeminal nevralji)
Cerrahiye uygun olmayan damar yumağı (AVM) gibi damarsal anomalisi olanlar
Genellikle küçük-orta boyutlu (yaklaşık 3 cm altı) hedefler; çok büyük lezyonlar bu yönteme uygun olmayabilir

Tanı Yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

Gamma Knife: başın hareketsiz tutulduğu, çok sayıda ışın demetinin hedefte birleştirildiği tek seanslı uygulama
CyberKnife: robot kolun ışını farklı açılardan yönlendirdiği, baş çerçevesi gerektirmeyen uygulama
Tedavi öncesi MR/tomografi ile hedefin milimetrik planlanması
Uygulama sonrası, etkinin zaman içinde değerlendirilmesi için düzenli görüntülemeyle takip

Gamma Knife / Cyberknife Hakkında Sık Sorulan Sorular

Q1.Bu gerçek bir ameliyat mı, kesi açılacak mı?
Hayır. 'Knife' (bıçak) ifadesine rağmen bu yöntemlerde kesi açılmaz; cilt, kemik ya da beyin dokusu kesilmez. Çok sayıda ışın demeti tek bir hedefte birleştirilerek o noktaya yüksek doz verilir. Bu yüzden bunlar bir ışın tedavisi yöntemidir, klasik anlamda cerrahi değildir. Genellikle anestezi gerekmez ve hasta çoğunlukla aynı gün evine döner.
Q2.Etkisini ne zaman görürüm?
Işın tedavisinin etkisi hemen ortaya çıkmaz; hedeflenen doku zamanla yanıt verir. Bu süre tümörün ya da lezyonun türüne göre haftalar, aylar, hatta bazı durumlarda yıllar alabilir. Amaç çoğu zaman lezyonu hemen yok etmek değil, büyümesini durdurmak ya da küçültmektir. Bu nedenle sonrasında düzenli görüntülemeyle takip gerekir.
Q3.Her tümöre uygulanabilir mi?
Hayır. Bu yöntemler genellikle küçük-orta boyutlu (yaklaşık 3 cm altı), sınırları belirgin hedefler için uygundur; çok büyük lezyonlarda ya da yaygın hastalıkta uygun olmayabilir. Tümörün türü, yeri ve boyutu belirleyicidir. Uygunluk, beyin cerrahisi ve radyasyon onkolojisinin birlikte yaptığı değerlendirmeyle belirlenir.
Q4.Gamma Knife ile CyberKnife arasındaki fark nedir?
İkisi de odaklı ışın tedavisi yapar. Gamma Knife'ta baş, tedavi boyunca hareketsiz tutulur ve genellikle kafaya sabitlenen bir çerçeve kullanılır; ağırlıklı olarak kafa içi hedeflerde kullanılır. CyberKnife'ta ise robot kol ışını farklı açılardan yönlendirir, çerçeve gerekmez ve vücudun başka bölgelerine de uygulanabilir. Seçim, hedefin yeri ve özelliğine göre yapılır.
Q5.Yan etkisi var mı?
Çevre sağlıklı doku korunmaya çalışılsa da, tedavi edilen bölgeye göre geçici yorgunluk, baş ağrısı, bulantı ya da tedavi alanındaki dokularda zamanla ödem/değişiklik gibi yan etkiler görülebilir. Çoğu yan etki yönetilebilir ve geçicidir. Olası riskler, tedavi öncesinde hedefin yerine göre hastayla ayrıntılı konuşulur.
Q6.Trigeminal nevraljide nasıl kullanılır?
İlaçla geçmeyen ve ameliyata uygun olmayan inatçı yüz ağrısında (trigeminal nevralji), odaklı ışın trigeminal sinirin belirli bir noktasına verilerek ağrı iletisinin azaltılması hedeflenir. Etkisi genellikle birkaç hafta-ay içinde başlar. Cerrahiye uygun olmayan ya da onu tercih etmeyen seçilmiş hastalar için iyi bir seçenektir.

Kaynaklar

  1. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023:1904-1908.
  2. Quiñones-Hinojosa A, ed. Schmidek and Sweet Operative Neurosurgical Techniques. 7th ed. Elsevier; 2021:1295.
  3. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 10th ed. Thieme; 2023.

Bu içerik akademik kaynaklara dayanılarak hazırlanmış bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için hekiminize başvurunuz.

Başka Bir Hastalık mı Arıyorsunuz?

134 nöroşirürji hastalığı içinde arama yapın

Popüler aramalar:

Diğer Hastalıklara Göz Atın

Popüler aramalar:

Doç. Dr. Özgür AKŞAN

Beyin ve Sinir Cerrahisi

Detaylı bilgi ve kişiye özel tedavi planı için randevu alın.

Randevu Al

MR Görüntülerinizi Yollayın

EmarYolla.com ile ücretsiz ön değerlendirme alın.

MR Yolla

Hizmetlerimiz

Kapsamlı Nöroşirürji Hizmetleri - A·B·C·H

Hangi alanda yardıma ihtiyacınız var?

Yardıma mı ihtiyacınız var?

Uzman değerlendirmesi için hemen randevu alın.

Gamma Knife / Cyberknife (ICD-10: Z51.0) Tedavisi | Doç. Dr. Özgür AKŞAN