Stereotaktik radyocerrahi (SRC) - Gamma Knife, Cyberknife

Bu Tedavi Nedir?

Stereotaktik radyocerrahi (SRC), adında "cerrahi" geçmesine rağmen kesi yapılmayan, insizyonsuz bir radyasyon tedavisi yöntemidir. Gamma Knife veya Cyberknife gibi sistemlerle, stereotaksik hassasiyetle belirlenen hedefe (örneğin beyin metastazı, AVM, vestibüler schwannom) genellikle tek seansta yüksek doz radyasyon, çevre dokuyu nispeten koruyacak biçimde verilir. Kafa açılmaz ve genel anestezi gerektirmez.

Avantajları

• Kesi yapılmadan, insizyonsuz olarak uygulanır
• Radyasyon dozu hedefte yoğunlaştırılarak çevre dokuya verilen doz sınırlandırılmaya çalışılır
• Genellikle tek seansta tamamlanır ve genel anestezi gerektirmez
• Cerrahi açık işlemin uygun olmadığı veya zor erişilen hedeflerde seçenek sunar

Tedavi Süreci

İnce kesitli görüntüleme ile tedavi planı oluşturulur; hedefin koordinatları stereotaksik olarak belirlenir. Hasta uyanık olarak, başın sabitlenmesiyle uygun pozisyonda yatırılır ve odaklanmış radyasyon hedefe yönlendirilir. İşlem genellikle ayaktan ve tek seansta yapılır.

Hangi durumlarda kullanılır?

• Beyin metastazlarının tedavisi
• Arteriyovenöz malformasyon (AVM) tedavisi
• Vestibüler schwannom ve seçilmiş meningiom olguları
• Trigeminal nevralji gibi seçilmiş fonksiyonel hedefler

İyileşme ve planlama

İşlem sonrası hasta genellikle aynı gün taburcu edilebilir. Tedavi etkisi haftalar-aylar içinde görüntüleme ile değerlendirilir; radyasyona bağlı geç etkiler açısından düzenli takip yapılır.