Stereotaktik radyoterapi (SBRT) - Gamma Knife, Cyberknife

Bu Tedavi Nedir?

Stereotaktik radyoterapi (fraksiyone stereotaktik radyoterapi), kesi yapılmayan, insizyonsuz bir radyasyon tedavisi yöntemidir. Stereotaktik radyocerrahiden temel farkı, toplam dozun tek seans yerine birden fazla seansa (fraksiyone) bölünerek verilmesidir. Bu yaklaşım, özellikle kritik yapılara yakın ya da daha büyük hacimli hedeflerde çevre dokuyu korumaya yardımcı olur. Kafa açılmaz ve genel anestezi gerektirmez.

Avantajları

• Kesi yapılmadan, insizyonsuz olarak uygulanır
• Dozun birden çok seansa bölünmesi kritik yapılara yakın hedeflerde çevre dokunun korunmasına yardımcı olur
• Tek seansta verilmesi uygun olmayan daha büyük hedeflerde seçenek sunar
• Genel anestezi gerektirmez ve genellikle ayaktan uygulanır

Tedavi Süreci

İnce kesitli görüntüleme ile tedavi planı oluşturulur ve hedef stereotaksik olarak belirlenir. Hasta uyanık olarak, başın sabitlenmesiyle uygun pozisyonda yatırılır; toplam doz birden fazla seansta (fraksiyone) hedefe yönlendirilir. İşlem ayaktan yapılır.

Hangi durumlarda kullanılır?

• Kritik (eloquent) yapılara yakın yerleşimli beyin tümörleri ve metastazları
• Tek seans tedavisi için fazla büyük olan hedef lezyonlar
• Vestibüler schwannom, meningiom gibi seçilmiş tümörlerde fraksiyone tedavi
• Multidisipliner değerlendirmeyle fraksiyone yaklaşımın uygun bulunduğu olgular

İyileşme ve planlama

İşlem sonrası hasta genellikle ayaktan takip edilir. Tedavi etkisi haftalar-aylar içinde görüntüleme ile değerlendirilir; radyasyona bağlı geç etkiler açısından düzenli takip yapılır.